Yunanistan’da Keşfedilen Kılıç, Türk Korsanlarına Ait Olabilir

Kuzey Yunanistan’daki müstahkem bir Hıristiyan manastırında bulunan bir Orta Çağ kılıcı, Türk korsanları tarafından kullanılmış olabilir.

Arkeologlar, tek taraflı kavisli kılıcın 14. yüzyılda manastıra yapılan bir baskında kullanıldığını düşünüyor. C: E. Maniotis & T. Dogas

Kuzey Yunanistan’daki müstahkem bir Hıristiyan manastırında bulunan paslı bir Orta Çağ kılıcı, yüzlerce yıl önce baskın düzenleyen Türk korsanları veya manastırın savunucuları tarafından kullanılan ölümcül bir silah olabilir.

Kılıcın keşfi olağandışı, çünkü bu döneme ait demir silahlar genellikle çabucak paslanır.

(İlgili: Osmanlıların Kafasını Kestiği Savaşçının Çenesi Altınla Dikilmiş)

Çek Cumhuriyeti’ndeki Masaryk Üniversitesi’nde kılıç çalışan doktora adayı arkeolog Errikos Maniotis, “Bu silahın tarzı da alışılmadık – ancak bu tür kavisli, tek kenarlı kılıçların 14. yüzyıldaki saldırı sırasında hem Türkler hem de Bizanslılar tarafından kullanıldığı ortaya çıktı.” diyor.

Maniotis, “Kılıcın Bizans savunucularına mı yoksa Türk akıncılarına mı ait olduğunu belirlemek zor. Bu dönemde ikisi de benzer silahlar kullanmıştı.” diyor.

Manastır kalıntıları Halkidiki’de üç önemli yarımadanın ortasında. Arkeologlar, 14. yüzyılda bir baskın sırasında yangın tarafından tahrip edildiğini düşünüyorlar. C: E. Maniotis & T. Dogas

Maniotis, yerel bir azizin onuruna “Hrisokamaros’lu Agios Nikolaos Manastırı” olarak adlandırılan Orta Çağ bölgesini kazmak için, bölgenin devlet arkeoloji kurumu olan Ephorate of Chalcidice ve Athos Dağı’nda arkeolog olan Theodoros Dogas ile birlikte çalışıyor.

Kalıntılar, Ege Denizi’nin kuzeybatı kıyısında, Selanik şehrinin yaklaşık 64 kilometre güneydoğusunda, Halkidiki’nin üç önemli yarımadasının ortasında yer alıyor.

Ancak burasının deniz kenarındaki konumu bugün mükemmel olsa da, her zaman huzurlu bir yer olmamıştı. Maniotis ve Doğas, kılıcın yalnızca 14. yüzyılda bölgede meydana gelen en az üç askeri olaydan herhangi birine ait olabileceğini söylüyor.

Orta Çağ manastırı

Tarihsel kayıtlar, bölgede en az 11. yüzyıldan kalma bir manastırdan söz ediyor, ancak bunun bağımsız mı yoksa Halkidiki yarımadalarının en doğusundaki güçlü bir kuruluş olan Athos Dağı manastırının elçilik kilisesi olan bir metochi mi olduğu bilinmiyor.

Manastırı yok eden yangında demir kılıç ağır hasar gördü ve kötü bir şekilde aşındı. C: E. Maniotis & T. Dogas

Arkeologlar, 2000 ve 2001 yıllarında, tek tarafı keskin kılıç bulunduğunda bölgeyi biraz kazdılar. Ancak bu yılki kazılar, manastırın 1,7 ila 2 metre kalınlığında granit kayalardan yapılmış sağlam bir duvarla çevrili olduğunu ortaya koydu.

Bu tür iyi inşa edilmiş manastırlar ve kiliseler, korsan baskınları gibi saldırılar sırasında genellikle yerel bir sığınak olarak kullanıldı. Bu dini merkezler, altından yapılmış dini eşyalar gibi kendi zenginliklerine de sahip olabilir ve genellikle bir tahıl kaynağı bulundururlardı. Doğas, aslında, arkeologların manastırdaki bir kulenin alt seviyelerinde tahıl tohumları bulduğunu ve bunun yiyecek depolamak için kullanılmış olabileceğini belirtiyor.

Kule şimdi yaklaşık 5 metre yüksekliğinde, ancak araştırmalar bir zamanlar çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. Yapının bir dönem yangında ağır hasar gördüğüne dair kanıtlar var. Ayrıca, baltalar, ok uçları ve tek taraflı kılıç gibi silahlar, yangın hasarıyla aynı arkeolojik katmanda keşfedildi.

Araştırmacılar, 27 Mayıs’ta Atina’da yapılan akademik bir sunumda, bu durumun, kulenin bir baskın sonrasında güçlü bir yangınla yıkıldığı sonucuna varmalarına yol açan kanıt olduğunu söyledi.

Arkeologlar, aynı katmanda, çoğunlukla 14. yüzyıldan kalma çok sayıda sırlı çanak çömlek buldular; ve üsluplarına dayanarak, araştırmacılar yıkımın muhtemelen 14. yüzyılın ikinci yarısında ve muhtemelen 15. yüzyılın başlarında meydana geldiğini düşünüyorlar.

Tek bir keskin kenarı ve uzunluğu boyunca bir eğri olan bu tür kılıçlar, hem manastırı savunan Bizans askerleri hem de manastıra saldıran Türk korsanları tarafından kullanılıyordu. C: E. Maniotis & T. Dogas

Tek tarafı keskin kılıç

Kılıç oldukça ayırt edici olsa da, arkeologlar onu kimin ve ne zaman kullandığını kesin olarak söyleyemiyorlar.

Kılıçlar yüzyıllardır Türk topraklarında kullanılmıştı. Örneğin, şu anda İstanbul’daki Topkapı Sarayı Müzesi’nde bulunan 13. yüzyıldan kalma resimli bir Selçuklu el yazmasında da tasvir ediliyorlar.

Ancak arkeologlar tarafından yapılan araştırmalar, bu tür kılıçların Bizans askerleri tarafından kullanıldığını da gösterdi. Bunlar belki de manastırı Türk korsanlarının saldırısından korumaya yardım edenlerdi.

13. yüzyıldan kalma Bizans azizlerinin ikonları, kavisli, tek taraflı kılıçları tasvir eder ve Bizans askerlerinin kılıçları, göçebe Avarlar ve onları Avrasya bozkırlarının savaşçılarından asimile eden Sasani Persleri ile savaşırken karşı karşıya kaldıktan sonra, 6. yüzyılda kullandıkları biliniyor.

Sahil boyunca iyi inşa edilmiş manastırlar, korsan saldırıları sırasında genellikle sığınak olarak kullanılıyordu ve arkeologlar, tahıl depoları için de hedef alınmış olabileceğini düşünüyor. C: E. Maniotis & T. Dogas

Maniotis ve Doğas, 14. yüzyılda kılıcın orada kullanılmasına yol açabilecek üç askeri eylem belirledi: 1344’te Athos Dağı manastırından yöneticilerin kaçırılması da dahil olmak üzere Türk korsanları tarafından kıyı boyunca saldırılar; 1345’ten 1371’e kadar bölgenin, Batı’daki Bizans topraklarını fethetmeyi amaçlayan Sırp kralı Stefan Dušan’ın güçleri tarafından işgali; ve 1383’ten 1387’ye kadar Osmanlı birliklerinin Selanik’i kuşatması, Halkidiki bölgesinin sık sık yiyecek için yağmalandığı dönem.

Maniotis kesin bir şey söyleyemiyor ama kılıcın Türk kökenli olabileceğini ve manastıra yapılan bir korsan baskınında kullanıldığını düşünüyor.

Manastırı yok eden saldırı sırasında eğildiği için şimdi kötü durumda, ancak bir zamanlar kınından çıkan birkaç metal halka hala görülebiliyor.

Araştırmacılar, kılıcın bıçağının yaklaşık 45 santimetrelik kısmının sağlam kaldığını, ancak Türk veya Bizans kökenli olup olmadığını tek başına şekline göre belirlemek için yeterli olmadığını yazıyor.

Ancak her halükarda tarihsel bir önemi var: “Bu özel kılıç, Yunanistan’da kapalı bir arkeolojik alanda bu kılıç kategorisinden tek buluntu. Aslında Yunanistan’da bulunan geç Bizans dönemine ait birkaç kılıçtan biri olabilir.”

Maniotis ve Dogas, kazılardan çıkan kılıcın ve diğer eserlerin keşfinin yakın zamanda bir araştırma makalesinin konusu olacağını söylüyor.


Live Science. 7 Haziran 2022.

Yorumlar
Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora adayı. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login