Trabzon Ayasofyası Cami İşlevi İçin Restore Ediliyor

Trabzon’da müze olarak kullanılırken 52 yıl sonra yeniden ibadete açılan tarihi Ayasofya Camisi’nin restorasyonu için çalışmalar hızlandı.

Trabzon Ayasofyası Cami İşlevi İçin Restore Ediliyor

Doğu Karadeniz’in tarihi dini yapılarının en önemlilerinden olan Trabzon Ayasofyası, Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethi sonrası kiliseden camiye dönüştürülmüştü. Daha sonra müze olarak hizmet veren Ayasofya, bir süre önce mahkeme kararıyla Kültür ve Turizm Bakanlığından Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredildi ve mahkeme kararı sonrası 2 yıl önce bazı değişiklikler yapılarak tekrar cami olarak hizmet vermeye başladı.

Trabzon Vakıflar Bölge Müdürü Mazhar Yıldırımhan AA’ya yaptığı açıklamada, Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesinin ardından ibadet fonksiyonunu tam anlamıyla yerine getiremediğini belirtti ve “Biz Ayasofya’nın cami fonksiyonunu sadece bir tefrişatla yerine getirebildik. Şimdi bir restorasyonla inşallah cami fonksiyonunu tam anlamıyla icra edebileceği bir şekle dönüştüreceğiz. Bununla ilgili önce proje ihalesine çıktık. Ayasofya’nın restitüsyon ve rölöve projeleri büyük ölçüde bitirildi. Şimdi restorasyon projeleri tamamlanmak üzere. Restorasyon projeleri tamamlanıp Anıtlar Kurulundan geçtikten sonra 2016 yılı içinde de inşallah Ayasofya’nın restorasyonuna başlamak istiyoruz.” dedi.

Yıldırımhan, şu ana kadar Ayasofya’nın tarihi yapısını bozacak işlem gerçekleştirmediklerini, sadece mihrap ve minber konulup halı serilerek ve freskler perdeyle örtülüp tefrişat yapılarak cami alanı oluşturulduğu söyledi.

Trabzon Ayasofyası

Trabzon Ayasofya Kilisesi, Trabzon İmparatorluğu krallarından 1. Manuel Komnenos zamanında (1238-1263) inşa edildi. Fatih Sultan Mehmet’in 1461’de Trabzon’u fethinin ardından camiye çevrilen ve vakıf eseri olan Ayasofya, Birinci Dünya Savaşı yıllarında sırasıyla depo, hastane ve cami olarak kullanıldı.

Trabzon Ayasofyası Cami İşlevi İçin Restore Ediliyor

Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Edinburg Üniversitesi iş birliğiyle 1958 ile 1962 yılları arasında restore edilen tarihi yapı, 1964’ten sonra müze olarak ziyarete açıldı. Evliya Çelebi’nin önem verdiği yapılar arasında bulunan, 1868’de harabe olan Ayasofya, aynı tarihlerde Bursalı Rıza Efendi’nin teşvikiyle onarıldı.

Geç Bizans döneminin güzel örneği olan yapı, yüksek bir merkezi kubbeye sahip bulunuyor. Yapıda, Hristiyan sanatının yanı sıra Selçuklu Dönemi İslam sanatının etkileri görülüyor. Binanın güney cephesinde Adem ile Havva’nın yaratılışı kabartma olarak anlatılıyor. Güney cephedeki kemerin kilit taşı üzerinde Trabzon’da 257 yıl hüküm süren Komnenoslar’ın sembolü tek başlı kartal motifi bulunuyor.

Hazreti İsa’nın doğumu, vaftizi, çarmıha gerilişi ve kıyamet gününün betimlendiği yapının ana kubbesinin alt kısmında çok renkli mermerden yapılmış yer mozaiği bulunuyor.

Fresklerde İncil’den alınmış konular işlenen yapının kubbesindeki ana tasvirin ise Hazreti İsa’nın tanrısal yönünü aksettiren Pantacrator İsa olduğu belirtiliyor. Bunun altında bir kitabe kuşağı, daha altta ise melekler frizi bulunuyor. Yapının pencere aralarında da 12 havari tasvir ediliyor.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora programında devam ediyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login