Antik Kore’de İnsan Kurbanı ve Yoğun Akraba Evliliği Vardı

Yaklaşık 1.500 yıl önce Kore’de yaşamış onlarca insana ait iskeletin genomik analizi, özel bir kurban kastının varlığını ortaya koydu.

Yeni bir genetik çalışma, yaklaşık 1.500 yıl önce bugünkü Güney Kore topraklarında yerel kraliyet mensuplarını onurlandırmak amacıyla ailelerin kurban edildiğini ortaya koyuyor. Analiz aynı zamanda kadınlar ve onların torunları üzerine odaklanan yoğun bir akrabalık sistemini de gün yüzüne çıkarıyor.

Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmada, uluslararası bir araştırmacı ekibi Kore Yarımadası’nın güneydoğusunda yer alan Gyeongsan’daki İmdang-Joyeong mezar kompleksinden çıkarılan 78 iskeleti inceledi. Bu mezarlıktaki tümülüsler, Üç Krallık dönemi (yaklaşık MÖ 57 – MS 668) boyunca, 4. ile 6. yüzyıllar arasında inşa edildi. Tarihi kaynaklar, Silla krallığında “sunjang” adı verilen ve hizmetçilerin ya da “uşakların” yerel seçkinlerle birlikte öldürülüp gömüldüğü bir insan kurbanı biçiminin uygulandığını ve toplumun akrabalar arasındaki “kan hısımlığı” evliliklerini tercih ettiğini aktarıyor.

(İlgili: Kore’de Böcek Kanatlarıyla Süslenmiş 1.400 Yıllık Taç Bulundu)

İmdang-Joyeong mezar kompleksinde bulunan 78 iskeletin DNA’sını analiz eden araştırmacılar, birinci derece akraba (ebeveyn-çocuk veya kardeşler gibi) olan 11 çift ve ikinci derece akraba (büyükanne-torun veya hala-yeğen gibi) olan 23 çift tespit etti. Bu bulgular, Silla toplumunun yakın akrabaları bir arada gömmüş olmayı tercih ettiğine işaret ediyor.

Araştırmacılar ayrıca, bir birinci dereceden kuzen çifti de dahil olmak üzere ebeveynlerinin yakın akraba olduğu beş birey saptadı. Bu kişilerin bir kısmı kraliyet mensubu, diğerleri ise sıradan insanlardı. Bu bulgu, hem Silla kraliyet seçkinlerinin hem de onlara kurban edilen kişilerin akraba evliliği uyguladığını kanıtlıyor.

Araştırmacılar genomik verileri kullanarak İmdang-Joyeong mezar kompleksine gömülenler için 13 soy ağacı yeniden oluşturdu. Bu sayede iki mezarlık alanına yayılan ve bir yüzyılı aşkın bir dönemi kapsayan, anne soyuna odaklı kapsamlı bir akrabalık ağını gün yüzüne çıkardı.

Kurban edilen “uşakların” gömüt biçimi ise bir miktar farklılık gösteriyordu. Seçkin “mezar sahipleri” bireysel mezarlara gömülürken, “uşaklar” zaman zaman kurban olarak bir arada gruplandırılmıştı.

Araştırmacılar, ebeveynlerin ve çocuklarının aynı mezara kurban edildiği üç vaka tespit etti. Bu bulgular, sunjang uygulamasının tüm haneleri etkileyebildiğine dair tarihi raporları doğrular nitelikte.

Araştırmacılar çalışmada şu tespite yer verdi: “Nesiller boyunca kurban bireyler arasındaki genetik akrabalık, mezar sahibi sınıf için ardışık nesiller boyunca kurban birey olarak hizmet eden ailelerin varlığına işaret ediyor olabilir.”

Cambridge, Massachusetts’teki Erken Kore Araştırmaları Merkezi direktörü Jack Davey, araştırmaya dahil olmamakla birlikte çalışmanın, özellikle Üç Krallık dönemine ait iskelet korunmasının nadir olduğu göz önüne alındığında, Kore arkeolojisine önemli bir katkı sunduğunu belirtiyor.

“Doğruysa, Silla’nın çekirdek bölgesi dışındaki bu bölgesel siyasi yapıda var olmuş gibi görünen kurban kastının varlığı, Silla toplumunu nasıl anladığımız açısından derin sonuçlar doğuruyor” diyor Davey.

Sunjang uygulamasının tüm aileleri kapsaması, bu 1.500 yıllık Kore krallığında kurumsallaşmış şiddet, kölelik ve toplumsal hareketlilik konusundaki soruları gündeme taşıyor. “Bu çalışma, iskelet materyali ortaya çıkaran diğer alanlar için gelecekteki çalışmalara model oluşturabilir.”

Araştırmacılara göre bu çalışma, Üç Krallık dönemine ait genom çapında verileri analiz eden ve antik Kore ile antik Avrupa’nın başka yerlerinde bulunan erkek odaklı sistemlerden farklılık gösteren Silla krallığının “kendine özgü aile yapısını” ortaya koyan ilk çalışma niteliğini taşıyor.

Araştırmacılar çalışmada şu değerlendirmeye yer veriyor: “Kore Yarımadası’nda yürütülecek daha fazla arkeoGenetik çalışmanın, antik Doğu Asya’nın nüfus dinamikleri ve aile yapıları hakkında daha fazla bilgi ortaya koyacağına inanıyoruz.”

Live Science. 10 Nisan 2026.

Makale: Hyoungmin Moon et al. (2026). Ancient genomes reveal an extensive kinship network and endogamy in a Three-Kingdoms period society in Korea. Sci. Adv. 12.