Seramikler, Orta Çağ İslam Mutfağına Dair Bilgi Sağlıyor

Seramikler üzerindeki organik kalıntılar, İslami yönetim altındaki Sicilya’nın Orta Çağ mutfaklarını anlamak için değerli bir kaynak sağlıyor.

Çalışmada analiz edilen seramiklerden biri olan bir olla örneği C: Viva Sacco

Uluslararası bir ekip, İslami yönetim altındaki Orta Çağ Sicilya’sında kentsel ve kırsal mutfak arasındaki farklılıklara ışık tutuyor.

Ekip Sicilya’nın başkenti Palermo’daki üç arkeolojik alandan ve Casale San Pietro kasabasından ele geçen seramik çanak çömlekten elde ettikleri bitkisel ve hayvansal kaynaklı gıda kalıntılarını analiz etti.

(İspanya’da Bir Bar Yenilenirken İslami Hamam Bulundu)

York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü doktora öğrencisi ve çalışmanın baş yazarı Jasmine Lundy şöyle diyor: “Bu çalışma bir Orta Çağ çok-inançlı toplumunda gıda üretimi ve tüketiminin nasıl olduğunun, seramikler üzerinde kapsamlı kalıntı analizi yapılarak detaylıca araştırıldığı ilk çalışma.”

Tencereler ve kaplar  

Sicilya, MS 9. yüzyıldan 12. yüzyıla kadar İslamiyet’le yönetildi. Bu durumun bölgeye etkisi büyük oldu; öyle ki başkent Palermo, Akdeniz İslam dünyasının ekonomik ve kültürel merkezi haline geldi. Buna rağmen bölge insanlarının, özellikle kırsaldaki hayatın bundan nasıl etkilendiğiyle ilgili fazla bilgi bulunmuyor.

Roma Tor Vergata Üniversitesi ve Salento Üniversitesi’nden araştırmacıların oluşturduğu ekip, Palermo ve Casale San Pietro’dan bu dӧneme ait 134 tencere ve kabı inceledi.

Araştırmacılar, üzüm ve süt ürünlerinin kentsel bölgelere kıyasla Sicilya kırsalında daha çok tüketilmiş olabileceğini söylüyor. Bu durum kırsal bölgelerin İslami Sicilya’da gıda üretimi ve tüketimindeki rolüyle ilgili ilginç sorular doğurdu.

“Kırsal bölgenin başkent Palermo’yla yakın ilişkiler içinde olduğu düşünülüyordu. Fakat seramik kaplarda işlenen ürünler bakımından büyük farklılıklar bulduk.” diye ekliyor Jasmine Lundy.

“Örneğin süt ürünlerinin sadece kırsaldaki kaplarda tespit edilmiş olması, peynirin kırsalda üretilip sonrasında başkente yollanmış olabileceğini düşündürdü.”

Renkli yemekler

Sonuçlar, ‘Sicily in Transition’ projesinde elde edilen diğer arkeolojik verileri destekler şekilde sebze, meyve, balmumu ve başka hayvansal gıdaları da içeren geniş bir besin yelpazesinin izlerini ortaya çıkardı.

Tespit edilen besinlerdeki çeşitlilik, Arapça literatürde bahsi geçen renkli yemeklerle uyumlu. Kentsel ve kırsal yerleşimler arasında gözlenen farklılıklar ise Sicilya toplumunda kültürlerin nasıl farklılaştığı üzerine daha öğrenilecek çok şey olduğunu gösteriyor.

Jasmine’e göre “Seramiklerde bulunan kalıntıları analiz etmek, İslami dӧnem Sicilya’sını ve mutfağını anlamamıza yardımcı olabilir. Gelecekte yapılacak benzer çalışmalar, o dӧnemde yaşamın nasıl olduğunu, özellikle mutfak tercihlerinde ve seramik kullanımındaki değişiklikleri daha iyi anlamamızı sağlayacak.”


York Üniversitesi. 11 Haziran 2021.

Makale: Lundy, J., Drieu, L., Meo, A., Sacco, V., … & Craig, O.E. (2021). New insights into early medieval Islamic cuisine: Organic residue analysis of pottery from rural and urban Sicily. PLoS ONE.

Yorumlar
Lisans ve yüksek lisans derecelerini ODTÜ Biyoloji Bölümü’nden aldı. 2010 yılından beri biyoarkeoloji alanında çalışıyor ve doktora araştırmalarına bu alanda devam etmeyi planlıyor.

You must be logged in to post a comment Login