Kolomb’un Yamyam Baskını İddiaları Doğru Olabilir

1492’de Kolomb okyanusa açıldı ve yamyamlarla savaştığını iddia etti. Yeni bir araştırmaya göre, kaşifin iddiaları doğru olabilir.

Kolomb, “Yeni Dünya” olarak adlandırdığı karaya ayak bastığında, kendisini şiddetli bir yerli kan davasının ortasında bulduğunu iddia ediyor. C:John Vanderlyn tablosu

Kristof Kolomb “Yeni Dünya” hakkında pek çok hata yaptı. Deniz ineklerinin denizkızları olduğunu, Bahamaların Asya’nın bir parçası olduğunu ve Karayiplerin yerli halkının yeni Hıristiyan derebeylerine (yani  kendisine) boyun eğmeye istekli “Hintliler” olduğunu düşünüyordu.

Kaşifin günlüğünde yer alan ve bugün bile tartışmalı olan bir iddia da yamyamlar ile ilgiliydi. Kolomb’a göre istilacı yamyam savaşçılar kabilesi (Caniba olarak da bilinirler) 1492 yılında Kolomb karaya ayak bastığında onun ekibini ve Bahamalar yerli halklarını defalarca kuşattılar. Peki bu masallarda gerçeklik payı var mıydı?

(Kolomb Öncesi Panama’da Şiddet Abartıldığı Kadar Yoktu)

Onların yamyam olduğuna dair hiçbir kanıt olmasa da, Caniba, daha çok Karayip yerlileri olarak bilinen gerçek bir Güney Amerikalı grubuydu. Kuzeybatı Amazon bölgesinden bir grup insanın MS 800 yıllarının başlangıcında birçok Karayip adasını kolonileştirdiği biliniyor, ancak arkeolojik kanıtlar, Kolomb’un onlarla karşılaştığını iddia ettiği Bahamalar kadar kuzeye gitmediklerini gösteriyor. Ya Kolomb tekrar yanılmıştı ya da tarihçiler Karayip yerli göçünün tam resmini görmüyorlar.

Scientific Reports dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, Kolomb’un (kısmen) haklı olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, 800 ve 1542 yılları arasında Karayiplerden 100’den fazla kafatasını (ek olarak Florida ve Panama’dan birkaç kafatasını) analiz ederek, Karayip yerlilerinin gerçekten de Bahamalar’da MS 1000 yılına kadar mevcut olduğu sonucuna vardılar. Yani Kolomb’un, onların baskınları hakkındaki tanımlamaları gerçeğe dayanıyor olabilir.

Florida Doğa Tarihi Müzesi küratörü ve çalışmanın ortak yazarı William Keegan, “Kolomb’un haklı olduğu zamanda, onun hatalı olduğunu kanıtlamak için yıllarca uğraştım: O, alana ulaştığında Kuzey Karayipler’de Karayip yerlileri vardı.” şeklinde belirtiyor.

Karayipler’deki bu kafatası, araştırmacıların her bireyin kökenini takip etmek için kullandıkları 16 yüz özelliğini gösteriyor. C: Ann Ross

Yeni Dünya, Eski Problemler

Kolomb’un kayıtlarında, Yeni Dünya (aslında günümüz Bahamalar’ı) iki ana popülasyona ayrılıyordu: Kolomb’un “dünyanın en iyi insanları” olarak adlandırdığı nazik Aravak insanları ve korkutucu yağmacı yamyamlar Caniba. Yamyam anlamına gelen İngilizce’deki ‘Cannibal’ kelimesi, aslında Kolomb’un Aravaklar’dan öğrendiğini söylediği bir isim olan “Caniba”dan türemişti.

Arkeolojik kanıtlar, Caniba halkının Güney Amerika anakarasından Guadeloupe adasının kuzeyine kadar, Bahamaların yaklaşık 1.600 kilometre güneyinde büyüdüğünü gösteriyor. Yeni çalışmanın yazarları; yine de bu kanıtın yetersiz olduğunu, çoğunlukla çömleklere dayandığını ve tüm hikayeyi anlatmıyor olabileceğini belirtiyor.

(Peru’da Kalpleri Çıkarılarak Kurban Edilen 140 Çocuk Bulundu)

Karayip yerlilerinin genişlemesinin daha eksiksiz bir resmini oluşturmak için araştırmacılar, benzerliklerin ve farklılıkların bu insanların kültürel kökenlerini ortaya çıkarabileceğini umarak Karayip Müzesi koleksiyonlarından ödünç alınan 103 kafatasının morfolojik özelliklerini analiz ettiler.

Ekip kafatası yapı analizlerini kullanarak, örnekleri arasında üç farklı göçmen grubu tanımladı. Araştırmacılara göre, günümüz Küba’sına ve Kuzet Antilleri’ne göç eden Karayiplerin ilk yerleşimcileri MÖ 5000 civarında Meksika’da Yucatán Yarımadası’ndan geldiler. Daha sonra, günümüz  Kolombiya ve Venezüellası’dan gelen Aravaklar, MÖ 800 ila 200 yılları arasında Porto Riko’ya göç etti. (Yazarlar, bu göçlerin daha önceki arkeolojik çalışmalarda ortaya çıkarılan taş aletler ve çanak çömleklerle desteklendiğini ifade ediyor.)

Sonunda, Karayip kolonistleri, Jamaika ve Bahamalar’ın içine doğru genişlemeye devam etmeden önce, MS 800 yıllarında Hispaniola adasına (şimdi Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’ne ev sahipliği yapıyor) ulaşmak için denizi geçtiler. 1000 yılına kadar Aravaklar ve Karayip yerlileri arasında şiddetli çatışmalar başlamış olabilir.

Bu bulgular Kolomb’un Aravaklar’ın saldırgan komşuları tarafından sık sık kuşatıldığı iddialarını doğru kabul ediyor- peki  ya yamyamlık? Keegan’a göre, Karayip yerlilerinin zaman zaman korku salmak için düşmanlarının etini yemesi mümkündü, ancak bunun olduğuna dair gerçek bir kanıt yok.


Live Science. 13 Ocak 2020.

Makale: Ross, A. H., Keegan, W. F., Pateman, M. P., & Young, C. B. (2020). Faces Divulge the Origins of Caribbean Prehistoric Inhabitants. Scientific Reports, 10(1), 1-9.

İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı mezunu.

You must be logged in to post a comment Login