Kolomb, Frengiyi Gerçekten Avrupa’ya Getirdi mi?

Yeni araştırmaya göre, uzun süredir frengiyi Yeni Dünya’dan Avrupa’ya getirmekle suçlanan kaşif Kristof Kolomb’a haksızlık edilmiş olabilir.

C: MedUni Vienna

Araştırmacılar, Kolomb’un keşiflerinden önce, Finlandiya, Estonya ve Hollanda’daki insanlara ait arkeolojik kalıntılarda frengiye neden olan bakterilerin izlerini ortaya çıkardılar. Bulgular yakın zamanda Current Biology dergisinde yayımlandı.

Makalenin yazarı İsviçre Zürih Üniversitesi’nde paleogenetik profesörü Verena Schünemann, “Bilinen ilk frengi patlamasının yalnızca Kolomb’un Amerika’ya yaptığı yolculuklara atfedilemeyeceği görülüyor.” diyor.

(Ortaçağ’daki Tropikal Hastalık, Frenginin Tarihini Değiştiriyor)

Cinsel yolla bulaşan ve erken teşhiste günümüzde kolayca tedavi edilebilen bir hastalık olan frengi, Avrupa’da 15. yüzyılın sonlarında yayıldı ve sonraki iki yüzyılda milyonlarca insanı öldürdü.

Araştırmacılar tarihi kalıntılarda ayrıca, günümüzde hala tropikal ve subtropikal bölgelerde var olan ve ekvator frengisi olarak da adlandırılan yaws hastalığı ile daha önce bilinmeyen bir başka patojene neden olan ilgili bakteri türlerinin de kanıtlarını buldular.

C: Phys.com

Araştırmacılar, bakterinin genetik kodunu analiz ederek, tüm modern frengilerin öncülünün muhtemelen 12. ve 16. yüzyıllar arasında evrimleştiğini buldular.

Ancak frengiye neden olan bakteri ailesi arasında yeni keşfedilen bu çeşitlilik, hastalığın Avrupa’da ortaya çıktığını veya geliştiğini gösterebilir. Araştırmacılara göre, bu da, Kolomb ve denizcilerin 1492 ve 1502 arasındaki dört yolculuktan birinin ardından salgını tetiklediği şeklindeki uzun süredir devam eden teoriyi potansiyel olarak ortadan kaldırabilir.

Frengi erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir olsa da, hala hızla yayılan bir hastalık. Dünya Sağlık Örgütü verileri, sadece 2016 yılında dünya çapında 6 milyon yeni frengi vakası olduğunu tahmin ediyor.


Phys. 9 Eylül 2020.

Makale: Majander, K., Pfrengle, S., Kocher, A., Neukamm, J., du Plessis, L., Pla-Díaz, M., … & Inskip, S. (2020). Ancient Bacterial Genomes Reveal a High Diversity of Treponema pallidum Strains in Early Modern Europe. Current Biology.

Yorumlar
Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümünü bitirdikten sonra, Uludağ Üniversitesi'nde Arkeoloji Yüksek Lisansı'nı tamamladı. Daha sonra, İstanbul Bilgi Üniversitesi Kültür Yönetimi Bölümü'nde ikinci yüksek lisansına başladı ve Kültür Mirası üzerine odaklandığı bu programdan Kültür Mirası ve İletişim konulu teziyle mezun oldu.

You must be logged in to post a comment Login