Antik Çin Mezarında Gizemli ‘Ölümsüzlük İksiri’ Bulundu

Binlerce yıl öncesine ait bir bronz kapta gizemli bir sıvı tespit edildi ve bunun Çin efsanesinde ‘ölümsüzlük iksiri’ olduğu ortaya çıktı.

Çin imparatorları ölümsüzlük iksirine takıntılıydı. C: Institute of Cultural Relics and Archaeology

Arkeologlara göre, Çin’in Henan eyaletinde geçen yılın sonlarında yapılan kazılar sırasında bulunan garip sarımsı sıvı, bir zamanlar onu içene ölümsüz yaşam bahşettiği düşünülen eski bir ‘ölümsüzlük iksiri’.

Kültürel Kalıntılar ve Arkeoloji Enstitüsü başkanı Shi Jiazhen yaptığı açıklamada, “Çin’de ilk defa efsanevi ‘ölümsüzlük ilacı’ bulundu.” diyor.

“Bu sıvı, antik Çin’de ölümsüzlük anlayışını kavramak ve Çin medeniyetinin evrimini incelemek için önemli bir değer.”

(Çin’in İlk İmparatoru Ölümsüzlük İksiri için Emir Vermiş)

Bronz kap, Luoyang şehrinde Batı Han Hanedanlığı’na (MÖ 202 – MS 8 arası) ait 210 metre karelik bir mezardan ortaya çıkarıldı. Kap, boyalı kil kaplar ve kaz şeklindeki bir lamba da dahil olmak üzere çok sayıda eski eser içeren bir mezarın içine yerleştirilmişti. Ayrıca mezara gömülen kişinin kalıntıları da çok iyi korunmuştu.

Ancak, 2.000 yıl sonra hala bronz kapta duran gizemli sıvı, araştırmacıların oldukça ilgisini çekmişti. Sıvıdan öylesine bir şarap kokusu geliyordu ki, ekip başlangıçta likör bulduğundan şüphelenmişti.

Gizemli sıvı, potasyum nitrat ve alunit karışımından oluşuyordu. C: Institute of Cultural Relics and Archaeology

Shi, “Şeffaf sarı renkte 3,5 litre sıvı vardı ve şarap gibi kokuyordu.” diyor.

Arkeologlar, sıvıyı bronz kaptan bir ölçüm camına döktüler ve bunun ne tür bir antik alkol olduğunu tanımlamak için laboratuvarda daha fazla analiz yapılması gerektiğini belirttiler. Ekip, daha önce pirinç ve süpürge darısı tanelerinden yapılan liköre benzer buluntular keşfetmişti.

Fakat bu bir pirinç şarabı değildi, sonuçlar gösteriyor ki gizemli sıvı bir potasyum nitrat ve alunit karışımıydı.

(Havai Fişeğin Kökeni, Çin’deki Ölümsüzlük Arayışına Dayanıyor)

Günümüzde potasyum nitrat, havai fişeklerden suni gübre ya da gıda kıvamlaştırıcıya kadar her şeyde kullanılıyor. Ancak burada alunit ile birlikte kullanılması, antik Taocu metinlerde belgelendiği gibi, ‘yaşam iksiri’ için kullanılan malzemelerle eşleşiyor.

Sözde ölümsüzlüğü ya da doğa üstü uzun ömürlülüğü bahşeden iksirler, uzun zaman önceki kültürlerin bir arayışıydı ve Antik Çin söz konusu olduğunda bu iksir; altın, yeşim, cıva, arsenik gibi genellikle tüketmeyeceğiniz her türlü olağan dışı içerikten oluşuyordu. Ayrıca bunların birçoğu sindirilemez veya zehirli minerallerdi.

Aslında, bu sihirli iksirlerin içilmesiyle ilişkili yüksek ölüm riski seviyesi o kadar ünlüydü ki, tüm araştırmalar, Çin simya iksiri zehirlenmesi tarihine adanmıştı.

Bununla birlikte, Batı Han Hanedanlığı’nın bu eski iksiri gerçekten içip içmediğini bilmiyoruz. Belki de basitçe mezara gömülenleri onurlandırmak için bir ritüel mezar nesnesi olarak yerleştirilmişti.


Science Alert. 5 Mart 2019.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora programında devam ediyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login