Neandertaller Gölet Kaplumbağalarını Kabukları için Avlamış

Neandertaller, Orta Avrupa’da Avrupa gölet kaplumbağasını (Emys orbicularis) avlamış fakat büyük olasılıkla besin amacıyla değil.

Uluslararası bir araştırma ekibine göre Neumark-Nord’daki kabuk parçalarının özenle temizlenmiş olması, kabukların küçük kaplar ya da kepçe benzeri aletler olarak yeniden kullanıldığına işaret ediyor.

Araştırmacılar, bugünkü Saksonya-Anhalt’ta yer alan Neumark-Nord Paleolitik alanında bulunan ve yaklaşık 125.000 yıl öncesine tarihlenen kaplumbağa kabuğu parçalarını inceledi. Yüksek çözünürlüklü üç boyutlu tarama dahil çeşitli yöntemler kullanan araştırmacılar, 92 parçanın büyük bölümünün iç yüzeylerinde kesim izleri taşıdığını saptadı. Bu izler, kaplumbağaların Neandertaller tarafından özenle işlendiğini, uzuvların koparıldığını, iç organların çıkarıldığını ve kabukların iyi biçimde temizlendiğini gösteriyor.

(İlgili: Neandertaller Konuşabiliyor muydu?)

Çalışmayı yürüten Gaudzinski-Windheuser, “Verilerimiz, Neandertallerin Akdeniz bölgesinin ötesinde, Alpler’in kuzeyinde de kaplumbağa avladığına ve işlediğine dair ilk kanıtı sunuyor” diyor.

Belki de Çocuklar Tarafından Avlanmışlar

Araştırmacılar, kaplumbağaların besin kaynağı olarak kullanılmadığı kanısında. “Bu olasılığı neredeyse tamamen dışlayabiliriz; zira alanda büyük ve yüksek verimli av hayvanlarına ait bol miktarda kalıntı bulunuyor. Büyük olasılıkla tam anlamıyla bir kalori fazlası söz konusuydu” diyor Gaudzinski-Windheuser.

Neumark-Nord’da bugüne kadar 100.000’i aşkın hayvan kemiği ya da kemik parçası bulundu. Bunlar arasında geyik, sığır ve at kemiklerinin yanı sıra on tonun üzerinde ağırlığa ulaşabilen Avrupa düz dişli fili (Palaeoloxodon antiquus) gibi dönemin en büyük kara memelilerine ait kemikler de yer alıyor.

Neumark-Nord bölgesinden elde edilen Emys orbicularis türüne ait tanımlanmış örnek sayısı (NISP). Avrupa gölet kaplumbağasına ait 92 kemikten 83’ü (=%90) plastron ve karapasın hangi kemik parçası ve hangi tarafına ait olduğu belirlenebildi. C: Scientific Reports (2026)

Geçtiğimiz yıl Gaudzinski-Windheuser ve aynı ekip, Neandertallerin alanda büyük memelilerin kemiklerinden sistematik biçimde yağ çıkardıkları bir tür “fabrika” işlettiklerini de raporlamıştı.

“Yaklaşık bir kilogram ağırlığındaki gölet kaplumbağaları görece düşük bir besin değerine sahip” diyor Gaudzinski-Windheuser. “Bununla birlikte yakalanmaları görece kolay. Bu nedenle çocuklar tarafından avlanmış olabilirler. Kabukları ise daha sonra aletlere dönüştürülmüş olabilir.”

Kaplumbağaların lezzetleri ya da varsayılan tıbbi değerleri nedeniyle avlanmış olmaları da mümkün. Bu öneriyi sonraki dönem yerli halklara ilişkin çalışmaların bulguları da destekliyor.

“Mevcut sonuçlarımız, Neandertallerin basit kalori maksimizasyonunun çok ötesine geçen ekolojik esnekliğine ve karmaşık hayatta kalma stratejilerine yeni bir ışık tutuyor” diyor Gaudzinski-Windheuser.

Johannes Gutenberg University Mainz. 8 Nisan 2026.

Makale: Gaudzinski-Windheuser, S., Böll, S., Griesch, A. et al. (2026). Shell game: Neanderthal use of the European pond turtle (Emys orbicularis) in the Last Interglacial landscape of Neumark-Nord (Germany). Sci Rep 16, 8628.