Lord Elgin’in Gemisinde Akropolis’ten Mermer Parça Bulundu

Lord Elgin’e ait batık bir gemiyi araştıran dalgıçlar, Akropolis’ten gözden kaçmış bir mermer parça keşfetti.

Yunanistan Kültür Bakanlığı’na göre, 1802’de batan bir geminin kalıntılarında Atina Akropolisi’nden bir mermer parça bulundu.

Gemi, Ege Denizi’nde Kythira (Çuha Adası) adasının güneydoğusunda batan Mentor adlı bir brik. Yunanistan Kültür Bakanlığı’nın açıklamasına göre gemi, yedinci Elgin Kontu Thomas Bruce tarafından Akropolis kalıntılarındaki heykelleri İngiltere’ye taşımak için kullanılıyordu.

(İlgili: Elgin Mermerlerini Taşıyan Batıkta Osmanlı Sikkeleri Bulundu)

Akropolis, Atina’daki en önemli yapılardan bazılarını barındıran yüksek bir alan. Bunların en dikkat çekicisi, kentin koruyucu tanrıçası Athena’ya adanmış bir tapınak olan Parthenon. Lord Elgin’in kaldırdığı heykeller, Yunan mitolojisinden, özellikle Athena’nın doğumundan sahneler betimliyor. Yeni bulunan parçanın Parthenon’un kendisine mi yoksa Akropolis’teki başka bir yapıya mı ait olduğu kesin değil.

Gemi battıktan sonra Elgin, sünger dalgıçlarını enkazda dalış yapmaları için görevlendirdi. Dalgıçlar heykellerin büyük bölümünü kurtardı; bu heykeller 1816’da British Museum’a satıldı ve bugün hâlâ orada sergileniyor.

Günümüz arkeologları geminin kalıntılarını 2009’dan bu yana kazıyor. Geminin kendisi büyük ölçüde dağılmış durumda; ancak bir satranç takımı gibi 19. yüzyıla ait kalıntılar bulundu. En son kazılarda geminin bakır kaplamasının kalıntıları ve mürettebat tarafından kullanılmış bir kil ocak ortaya çıkarıldı.

Gemide bulunan antik heykel parçası, alt kısmında bir çıkıntısı bulunan üçgen biçimli bir mermer blok. Yunanistan Kültür Bakanlığı temsilcilerinin açıklamada belirttiğine göre günümüz araştırmacıları bu tür parçalara “damla” (drop) adını veriyor. Yaklaşık 9,3 x 4,7 santimetre boyutlarında olan parça, Akropolis’teki bir yerde, muhtemelen Parthenon’un kendisinde başka bloklara tutturulmuş olmalıydı.

Lord Elgin’in bugün Elgin Mermerleri ya da Parthenon Mermerleri olarak bilinen heykelleri kaldırdığı dönemde Yunanistan Osmanlı İmparatorluğu’nun kontrolü altındaydı. Elgin, heykelleri taşımak için Osmanlı yetkililerinden gerekli izni aldığını iddia etti. Yunanistan, Elgin’in gereken izne sahip olmadığını ve Yunanistan’ın o dönemde Osmanlı İmparatorluğu tarafından işgal altında olduğunu öne sürerek heykellerin British Museum’dan iadesini talep ediyor.

Müze iade talebini reddetti; ancak 2021’den itibaren Elgin Mermerlerinin Yunan hükümetine iadesi konusunda görüşmeler yapıldığı bildirildi. Şimdiye kadar bir anlaşmaya varılamadı. Zorluklardan biri, Birleşik Krallık yasalarının British Museum’un koleksiyonundan herhangi bir eseri çıkarmasını yasaklaması. Bu durum, heykellerin Yunanistan’a iadesini daha da güçleştiriyor.

Batıktan yeni çıkarılan kalıntıların konservasyonu ve analizi devam ediyor.

Live Science. 19 Mart 2026.