Arap Paraları, 1600’lerdeki Cani Korsanların Gizemini Çözebilir

Rhode Island kırsalında ve New England’ın diğer gelişigüzel köşelerinde bulunan bir avuç para, çok eski vakalardan birini çözmeye yardımcı olabilir. 

Araştırmalara göre 1693 yılında Yemen’de basılmış bir 17. yüzyıl Arap gümüş sikkesi, bir masanın üzerinde 17. yüzyıl pirinç bir kaşığın üzerinde duruyor. Madeni para Middletown’da bir çiftlikte bulundu.

Bu masaldaki kötü adam: Mekke’den Hindistan’a Müslüman hacıları taşıyan bir gemiyi yağmaladıktan sonra köle tüccarı kılığına girerek yakalanmaktan kurtulan, dünyanın en çok aranan suçlusu haline gelen cani bir İngiliz korsanı.

Middletown’da bir çayırda 17. yüzyıla ait ilk sağlam Arap parasını bulan Jim Bailey, ‘’Bu neredeyse mükemmel sayılan bir suçun yeni bir tarihi.’’ diyor.

Kuzey Amerika’da şimdiye kadar bulunan en eski bozuk para, korsan Yüzbaşı Henry Every’in nasıl ortadan kaybolduğunu açıklayabilir. 

(Batıktaki Kağıtlar, Korsanların Okuma Alışkanlığını Gösteriyor)

7 Eylül 1695’te Every’in komuta ettiği korsan gemisi Fancy, o zamanlar dünyanın en güçlü adamlarından biri olan Hint imparatoru Aurangzeb’e ait bir kraliyet gemisi olan Ganj-i- Sawai’yi pusuya düşürdü ve ele geçirdi. Gemide sadece hac ziyaretinden dönenler değil, on milyonlarca dolar değerinde altın ve gümüş vardı. 

Ardından gelen, tüm zamanların en kazançlı ve iğrenç soygunlarından biriydi. 

Tarihsel kayıtlar, grubun Hint gemisindeki erkeklere işkence edip öldürdüğünü ve korsanların sığınağı olan Bahamalar’a kaçmadan önce kadınlara tecavüz ettiğini söylüyor. Ancak suçların ünü hızla yayıldı ve İngiliz Kralı III. William (Hindistan ve Doğu Hindistan Şirketi ticaret devinin muazzam baskısı altında) başlarına büyük bir ödül koydu. 

Bailey, ‘’Eğer Google’a dünya çapındaki ilk insan avı yazarsanız size ‘Every’ sonucunu verecektir. Herkes bu adamları arıyordu.’’ 

1693 yılında Yemen’de basılmış bir 17. yüzyıl Arap gümüş sikkesi.

Tarihçiler şimdiye kadar Every’nin nihayetinde 1696’da İrlanda’ya yelken açtığını biliyorlardı. Ancak Bailey kendisinin ve diğerlerinin bulduğu madeni paraların, kötü şöhretli korsanın ilk olarak Amerikan kolonilerine gittiğinin kanıtı olduğunu söylüyor. Mürettebatının da kaçarken günlük harcamalar için yağmaladıklarını kullandıklarını belirtiyor. 

Tam halde bulunan ilk madeni para, 2014 yılında Middletown’daki Sweet Berry Farm’da ortaya çıktı. Bu bölge, eski sömürge sikkeleri, 18. yüzyıl ayakkabı tokası ve birkaç tüfek toplarının bulunmasından sonra Bailey’nin merakını uyandıran bir bölge. 

Toprağın üzerinde bir metal detektör gezdirdi, bir sinyal aldı, kazdı ve madeni bir parayla karşılaştı; Başlangıçta ya İspanyol ya da Massachusetts Körfezi Kolonisi tarafından basılmış para olduğunu varsaydığı kararmış on kuruş büyüklüğünde bir gümüş para. 

Daha yakından baktığında, madeni paranın üzerindeki Arapça metin nabzını hızlandırdı. ‘’Aman Tanrım!’’ diye düşündüğünü söylüyor.

Araştırma, yabancı madeni paranın 1693’te Yemen’de basıldığını doğruladı. Bailey bunun yeni sorular gündeme getirdiğini söylüyor. Çünkü Yeni Dünya’da geçimini sağlamak için mücadele eden Amerikalı sömürgecilerin, on yıllar sonrasına kadar ticaret yapmak için Orta Doğu’nun herhangi bir yerine gittiklerine dair hiçbir kanıt yok. 

1693’te Yemen’de basılan 17. yüzyıl Arap gümüş sikke.

O zamandan beri aynı döneme ait 15 Arap sikkesi daha ortaya çıktı. 10 tanesi Massachusetts’te, 3’ü Rhode Island’da ve 2 tanesi Connecticut’ta. Bir başkası, kayıtların Every’nin bazı adamlarının ilk kez karaya çıktığı yeri gösteren Kuzey Carolina’da bulundu. 

Connecticut eyalet arkeoloğu Sarah Sportman, madeni paralardan birinin 2018’de 17. yüzyıldan kalma bir çiftlik arazisinde devam etmekte olan bir kazıda bulunduğunu söylüyor ve ‘’Mürettebattan bazıları New England’a yerleşip entegre olabilmiş gibi görünüyor.’’ diyor. ‘’Neredeyse bir kara para aklama planı gibi.’’ 

Şu anda düşünülemez gibi görünse de Every, 1690’ların New England bölgesinde ortaya çıkan bir meslek olan köle tüccarı gibi görünerek göz önünde saklanmayı başardı. Bahamalar’a giderken bazı esirler almak için Fransa’nın Reunion adasında bile durdu, böylece rolüne bürünebilecekti. 

Belirsiz kayıtlar, korsanlar tarafından kullanılan Deniz Çiçeği adlı bir geminin doğu sahiline yelken açtığını gösteriyor. 16. yüzyılda Kuzey Amerika köle ticaretinin önemli bir merkezi haline gelen Rhode Island, Newport’a 1696’da yaklaşık dört düzine köle ile geldi. 

Rhode Island Üniversitesi’nden antropoloji diplomasına sahip olan ve 1980’lerin sonunda Cape Cod’da Wydah Gally korsan gemisi enkazının keşfinde arkeolojik asistan olarak çalışan Bailey, ‘’Amerikan kolonilerinin, korsanlar için operasyon üsleri olduğunu gösteren kapsamlı birincil kaynak belgeleri var.’’ diyor.

Günlük işi, eyaletin hapishane kompleksindeki güvenliği analiz etmek olan Bailey, bulgularını madeni para ve madalya çalışmalarına adanmış bir kuruluş olan American Numismatic Society’nin bir araştıma dergisinde yayınladı. 

Bailey’nin çalışmalarına aşina olan ancak bu işle ilgilenmeyen arkeologlar ve tarihçiler, ilgilerini çektiğini ve bunun dünyanın en uzun soluklu suç gizemlerinden birine yeni bir ışık tuttuğuna inandıklarını söylüyorlar. 

Connecticut Üniversitesi’nde arkeoloji profesörü olan Kevin McBride, ‘’Jim’in araştırması kusursuz, Harika şeyler. Gerçekten oldukça ilginç bir hikaye.’’ diyor.

California-San Diego Üniversitesi’nde tarih profesörü ve erken Amerika’da korsanlık konusunda uzman olan Mark Hanna, Bailey’nin madeni parasının fotoğraflarını ilk gördüğünde aklını kaybettiğini söylüyor. 

2015 tarihli ‘’Pirate Nests and the Rise of the British Empire’’ kitabının yazarı Hanna, ‘’Bu paraları bulmak benim için çok büyük bir şeydi.’’ diyor, ‘’Kaptan Every’nin hikayesi küresel öneme sahip. Bu maddi nesne bunu açıklamama yardımcı olabilir.’’ 

Every’nin sömürüleri, Steven Johnson’ın ‘’Enemy of Mankind’’ adlı 2020 kitabına ilham verdi. PlayStation’ın popüler ‘’Uncharted’’ video oyunları serisi ve Tom Holland, Mark Wahlberg ve Antonio Banderas’ın rol aldığı ‘’Uncharted’’ filmine de ilham olmuş bir hikaye. 


William J Kole, 1 Nisan 2021.

Yorumlar
İstanbul Üniversitesi Tarihöncesi Arkeolojisi mezunu. Aynı okulda Tarihöncesi Arkeolojisi bölümünde yüksek lisans yapıyor.

You must be logged in to post a comment Login