Mısır’da 10.000 Yıl Boyunca Kullanılan Kaya Sığınağı Keşfedildi

Mısır’ın Sina Çölü’nde, avcıları ve geometrik şekilleri betimleyen ve 10.000 yıl boyunca kullanılan bir kaya sığınağı bulundu.

Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı, Sina Çölü’nün güneyinde bulunan bir kaya sığınağının 10.000 yıllık bir zaman aralığına yayılan tasvirler ve yazıtlar barındırdığını duyurdu.

Umm Arak Platosu’nda bulunan kaya sığınağı, Mısırbilimcilerden oluşan bir ekibin yürüttüğü arkeolojik yüzey araştırması sırasında keşfedildi. Açıklamaya göre ekip, kendilerini alana yönlendirmelerine yardımcı olan Şeyh Rabie Barakat adlı bir yerel sakinden de destek aldı.

Kaya sanatı, Mısır’da yaklaşık MÖ 3.100 civarında başlayan firavun krallığından daha eski. Ancak görünen o ki, sanatçılar Orta Çağ dönemine kadar burada çizim yapmayı sürdürmüş.

(İlgili: Antik Mısırlıların Nil Nehri’nin Taşmasına Neden İhtiyacı Vardı?)

Sığınak yaklaşık 100 metre uzunluğunda ve 3 metre derinliğinde; tavan yüksekliği ise yer yer 1,5 metreye kadar çıkıyor. Üslubuna bakılarak tarihlendirilen en eski kaya sanatı girişe yakın bir noktada bulundu ve kabaca MÖ 10.000 ile MÖ 5.500 arasına tarihleniyor. Bu bölümde, elinde yay tutan bir avcı ve ona eşlik eden en az iki av köpeğinin yer aldığı sahneler dahil olmak üzere çeşitli tasvirler görülüyor.

Daha geç dönemlere ait sahneler arasında at üzerinde giden ve silah taşıyan insanlar da var. Ayrıca antik ve Orta Çağ dönemlerine tarihlenen yazıtlar bulunuyor. Kaya sanatı, bunun yanında X’ler, kareler, oval şekiller, hilaller ve daha karmaşık biçimlerden oluşan geometrik tasvirler de içeriyor. Arkeoloji ekibi tasvirleri analiz etmeyi sürdürüyor.

Sığınak, eski bakır ve turkuaz madenlerinin yakınında yer alıyor ve muhtemelen “çağlar boyunca bir gözetleme noktası ile toplanma ve dinlenme yeri” olarak kullanıldı.

Yeni keşifte yer almayan, fakat Sina’da kapsamlı araştırmalar yürütmüş Yale Üniversitesi’nden Mısırbilim profesörü John Darnell’e göre, antik Mısır’da yaşayan insanlar Sina’da kaynak çıkarmak için madencilik yaparken bu kaya sığınağında da iz bırakmış olabilir.

Darnell, “Sina, antik Mısır için önemli bir bölgeydi. Hem mineral zenginliğinin kaynağıydı hem de sembolik açıdan önemliydi: ‘Turkuaz Hanımı’ tanrıça Hathor’un yurdu” diyor. Bu keşif “antik Mısırlıların çöl çevresiyle ve bölgede yaşayan ya da bölgeden geçen insanlarla etkileşimlerini daha iyi anlamamıza kesinlikle yardımcı olacak.”

Darnell, şu ana kadar paylaşılan görsellerin “Geç Antik Çağ’dan muhtemelen Orta Çağ’a” tarihlenen malzemeler gösteriyor gibi göründüğünü, yani kabaca MS 500 ila 1.500 arasına işaret ettiğini söylüyor. Kaya sanatında develerin, insanların ve Nebati yazıtlarının bulunduğunu da ekliyor.

Nebatiler, kabaca MÖ 400 ile MS 200 arasında bölgede gelişen bir halktı ve en çok Ürdün’deki Petra kentini inşa etmeleriyle biliniyorlar. Darnell, alanda keşfedilen daha erken dönem kaya sanatına ait görselleri görmeyi sabırsızlıkla beklediğini de belirtiyor.

Live Science. 15 Şubat 2026.