İklim Koşulları İnsan Konuşmasının Evrimini Etkiliyor

İklim ve coğrafyanın dili etkileyip etkilemediği uzun zamandır linguistlerin tartıştığı bir konuydu. Uzmanlar, seslerin değişmesine neden olan faktörleri anlamaya uğraşıyordu. İklim ve dillerin evrimi arasında bir bağlantı kurmak için, yaşanılan çevre ve vokal sesler arasında tüm dünya üstündeki gruplarda ve farklı dillerde her seferinde geçerli olan bir ilişki bulmak gerekiyordu.

Dünyadaki birçok dil, kelimelere anlam vermek için ses tonu ya da sesin incelik ve kalınlığını kullanır. Yapılan araştırma, kompleks tonları (iki ya da üç ton) olan diller dünyanın daha nemli bölgelerinde bulunurken, daha basit tonları olan dillerin çöl ya da aşırı soğuk olan kuru bölgelerde bulunduğunu açığa çıkardı.

Dünyanın nemli bölgelerindek diller (açık renkli dairelerle gösteriliyor), kuru bölgeledekilere (koyu renkli daireler) oranla daha sık kompleks tonlara sahip oluyor (kompleks tonlar kırmızıyla gösteriliyor)

Miami Üniversitesi Antropoloji Departmanı’ndan linguist Everett, “Bu araştırma, dillerin nasıl evrildiği hakkındaki anlayışımzı biraz değiştiriyor. Dillerin sadece iklim tarafından belirlendiğini ima etmiyoruz, ama iklimin uzun vadede dili şekillendiren faktörlerden biri olabileceğini öne sürüyoruz” dedi.

Everett “Daha geniş olarak bu araştırma, insanların zor ve birbirinden çok farklı çevre koşullarına bilinçli olmadan uyum sağlamasının bir başka yolunu gösteriyor. Ayrıca bazı iklimlerde çeşitli ses kombinasyonlarının sağlık açısından faydaları da olabilir” diye ekledi. Ama bunu kanıtlamak için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.

Araştırmada kullanılan birçok deneysel veri, kuru hava solumanın gırtlak kuruluğuna yol açtığını ve ses tellerinin esnekliğini azalttığını kanıtladı. Bu yüzden kuru bölgelerde, özellikle de çok soğuk yerlerde kompleks tonlara ulaşmak, daha sıcak ve nemli bölgelere göre daha zordu. Bunun sonucu  olarak da sesteki titreme gibi sapmalar soğuk ya da kuru iklimlerle ilişkilendiriliyor.

Kompleks tonlu diller kırmızıyla, basit tonlu diller maviyle gösteriliyor. Haritadaki koyu renklendirme nemin daha az olduğu yerleri gösteriyor.

Ekibin araştırması Amerikan Bilimler Akademisi’nin dergisinde yayınlandı. Makalede insan dillerinin ses sisteminin uyum sağlayabildiğine ve iklim tarafından etkilendiğine dair fazlaca kanıt sunuluyor. Bu bulgular dünyadaki dillerin yarısından fazlasına ait verilerle ve insan gırtlağı üzerine yapılan önceki çalışmalarla destekleniyor.


Miami University

Robert Kolej’de okuduktan sonra, Kanada-McGill Üniversitesi’nde Antropoloji ve Klasik Tarih bölümlerini bitirdi. Koç Üniversitesi’nde Tarihöncesi Arkeoloji alanında yüksek lisans yaptı. 2015-2017 yılları arasında İstanbul’daki Pera Müzesi’nde koleksiyon sorumlusu olarak görev yaptı. Şu anda A.B.D.’deki Notre Dame Üniversitesi’nde doktora yapıyor.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir