Yeni Kanıtlara Göre Neandertaller Ölülerini Gömüyordu

Yapılan yeni araştırmalara göre Neandertaller yaklaşık 41.000 yıl önce iki yaşında bir çocuğu kasıtlı olarak gömmüşlerdi.

La Ferrassie’de (Dordogne, Fransa) Neandertaller tarafından gömülen çocuğun bir canlandırması. C: Emmanuel Roudier

Ölülerin gömülmesi Neandertaller tarafından uygulandı mı yoksa sadece türümüze özgü bir yenilik miydi? İlk hipotez lehine göstergeler var ancak bazı bilim insanları şüpheci olmaya devam ediyor. Ancak Avrupa’da ilk kez araştırmacılar tarafından yönetilen çok disiplinli bir ekip, çeşitli kriterler kullanarak, Bir Neandertal çocuğunun muhtemelen yaklaşık 41.000 yıl önce Ferrassie bölgesinde (Dordogne) gömüldüğünü ortaya koydu.

Avrasya’da düzinelerce gömülü Neandertal iskeleti keşfedildi ve bu da bazı bilim insanlarının bizim gibi Neandertallerin de ölülerini gömdüğünü anlamasına neden oldu. Bununla birlikte, 20. yüzyılın başında bulunan en iyi korunmuş iskeletlerin çoğunun modern arkeolojik teknikler kullanılarak kazılmadığı göz önüne alındığında, diğer uzmanlar bu konuya şüpheyle yaklaşıyorlar.

Bu çerçevede, paleoantropologlar Antoine Balzeau ve Asier Gómez-Olivencia liderliğindeki uluslararası bir ekip, Fransa’daki en ünlü Neandertal bölgelerinden biri olan La Ferrassie kaya sığınağı, Dordogne’den bir insan iskeletini analiz etti. 20. yüzyılın başında altı Neandertal iskeleti keşfedildikten sonra, bölgede 1970 ile 1973 yılları arasında yaklaşık iki yaşındaki bir çocuğa ait yedinci bir iskelet keşfedildi. Neredeyse yarım yüzyıl boyunca, bu örnekle ilgili kalıntılar Musée d’archéologie nationale arşivlerinde incelenmeden kaldı.

Son zamanlarda, iki araştırmacı tarafından bir araya getirilen multidisipliner bir ekip, kazı defterlerini yeniden açtı ve malzemeyi inceleyerek, kazı sırasında tanımlanamayan ve şüphesiz aynı iskelete ait 47 yeni insan kemiğini ortaya çıkardı. Bilim insanları ayrıca kemiklerin kapsamlı bir analizini yaptılar: korunma durumu, proteinlerin incelenmesi, genetik, tarihlendirme, vb.

Binlerce kemik kalıntısı ayıklandı ve Neandertal çocuğu ‘La Ferrassie 8’e ait 47 yeni fosil kalıntısı tespit edildi. C: Antoine Balzeau – CNRS / MNHN

İskeletin daha fazla parçasını bulma umuduyla La Ferrassie’ye döndüler; yeni kemikler bulunmamasına rağmen, seleflerinin defterlerini kullanarak insan kalıntılarının ve nadir bulunan hayvan kemiklerinin uzaysal dağılımını yeniden inşa edip yorumlayabildiler.

Araştırmacılar, iskeletin batıya doğru eğimli bir tortul katmana gömüldüğünü (doğudaki baş, pelvise göre daha yüksekti), sitenin diğer stratigrafik katmanlarının ise kuzeydoğuya eğimli olduğunu gösterdi. Nispeten dağınık olan kemikler anatomik pozisyonlarında kalmışlardı. Aynı tabakada bulunan bizon ve diğer otçul kalıntılarından daha iyi korunmuş olmaları, ölümden sonra hızlı bir gömülme uygulamasına işaret ediyordu.

(Neandertallerin Ölülerini Gömdükleri Kesinleşti)

Ayrıca, bu tabakanın içeriğinin çevredeki tortudan daha erken olduğu kanıtlandı. Son olarak, proteinler tarafından insan ve mitokondriyal DNA’sı ile Neandertal olarak tanımlanan küçük bir kemik, doğrudan karbon-14 kullanılarak tarihlendirildi. Yaklaşık 41.000 yaşında olan bu kemik, doğrudan tarihlenen en yeni Neandertal kalıntılarından biri oldu.

Bu yeni bilgi, iki yaşındaki Neandertal çocuğunun cesedinin kasıtlı olarak yaklaşık 41.000 yıl önce tortul bir tabakaya kazılmış bir çukura yatırıldığını kanıtlıyor; ancak Neandertal ölü gömme kronolojisini ve coğrafi uzantısını anlamak için daha fazla keşif gerekiyor.


CNRS. 9 Aralık 2020.

Makale: Antoine Balzeau et al. (2020). Pluridisciplinary evidence for burial for the La Ferrassie 8 Neandertal child. Scientific Reports.

Yorumlar
Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora programında devam ediyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login