Tunç Çağı’nda İskandinavya’da Bakır Ticaret Ağları Kuruldu

550 metal analizine dayanan çalışma, İskandinav Tunç Çağı’nın, değişen cevher kaynaklarından yapılan metal ithalatı üzerine nasıl kurulduğuna ışık tutuyor.

Bu balta, İskandinav işçiliğine ait ve Alpler’deki toplumlarla ticaret ağları kurmaya yönelik ilk girişime ilişkin bilgileri gizliyor. C: Heide W. Nørgaard

Yeni bir araştırma, 300’ün üstünde yeni bronz nesne analizi sunarak, ‘arkeolojik parmak izi projesinde’ toplam sayıyı 550’ye yükseltti. Bu sayı, güney İskandinavya’daki erken Tunç Çağı’na ait tüm metal envanterin kabaca üçte ikisine denk geliyor.

İlk kez, güney İskandinavya’nın Tunç Çağı’na ait zengin metal bağımlı toplumlarında saptanabilen diğer sosyo-ekonomik değişikliklerle aynı zamana denk gelen, metal ticaret ağlarının haritasını çıkarmak ve tedarik yollarındaki değişimleri belirlemek mümkün oldu.

(Bronz Çağ’ın Standart Bronz Nesneleri, Bir Tür Para Olabilir)

Güney İskandinavya’daki Tunç Çağı, 4.000 yıl önce Britanya Adaları ve Slovakya’dan ticareti yapılan bakırdan doğdu. 500 yıl sonra kurulan bu ticaret ağları çöktü ve şu an İtalyan Alpleri olarak adlandırılan güney Alplerden taze bakır ticareti yapıldı.

Bu türden yalnızca birkaç balta biliniyor ve bunlar yalnızca kuzey Avrupa’da dağıtılmaktadır. C: Heide W. Norgaard.

Bu geniş çaplı araştırma, Kuzey Tunç Çağı’nın ilk 700 yılında metal tedarik ağlarının ve ticaret yollarının birkaç kez değiştiğini gösterebilir. Bu 700 yıllık kuruluş ve değişim, Trundholm güneş vagonu ve bugünün Danimarka banknotlarında bile tasvir edilen, üst düzey kadınları simgeleyen spiral süslemeli kemer plakaları gibi güzel sanat eserlerine sahip son derece uzmanlaşmış bir metal işleme kültürünün var olmasını sağladı.

Çalışma, antik bronz eserlerin kimyasal ve izotop verilerinin şimdiye kadarki en büyük veri kümesini oluşturdu. Meydana gelen değişiklikleri modellemek için toplam 550 nesne kullanıldı. Bu değişiklikler sosyal organizasyon, yerleşimler, konutlar, defin törenleri ve uzun mesafeli hareketlilikteki büyük değişimlerle bağlantılı.

İlk Tunç Çağı döneminin sonlarına tarihlenen ve bu çalışmada incelenen 65’ten fazla baltanın kurşun izotop grafiği.

Heide Nørgaard, “Şimdi, geleneksel arkeolojik yöntemlere ve büyük miktarda veriyi işleyen yeni bilimsel metodolojilere dayanan bu çok disiplinli yaklaşım, birbiriyle bağlantılı bu değişiklikleri tespit etmemize ve meslektaş araştırmacılar tarafından tanınan toplumsal değişikliklerle eşzamanlılığı belirlememize olanak sağlıyor.” diyor.

“İskandinavya’ya hem insanların hem de teknolojilerin gelmiş olması ve İskandinavların, Avrupalı ​​ticaret ortakları tarafından çok değer verilen Nordik kehribar karşılığında bakır elde etmek için yurtdışına seyahat etmiş olmaları çok muhtemel.”


Aarhus University. 17 Haziran 2021.

Makale: Nørgaard, H. W., Pernicka, E., & Vandkilde, H. (2021). Shifting networks and mixing metals: Changing metal trade routes to Scandinavia correlate with Neolithic and Bronze Age transformations. Plos one, 16(6), e0252376.

Yorumlar
Bilkent Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu.

You must be logged in to post a comment Login