Sahte Eserler Üreten Arkeolog için Hapis İsteniyor

İsa’nın çarmıha gerilmesi, Mısır hiyeroglifleri ve Bask dilinin erken kullanımı gibi antik eserler üretmekle suçlanan bir arkeoloğun ceza davası başladı.

Bir çömlekte çarmıha gerilmenin en erken tasvirini gösterdiği söyleniyor, ancak uzmanlar ikonografinin belirtilen tarihten çok daha sonra yaratıldığını önerdiğini söylüyor.

Arkeolog Eliseo Gil ve iki eski meslektaşı, bu hafta İspanya’nın Bask Ülkesi’nin başkenti Vitoria-Gasteiz’de bir ceza mahkemesinde göründü. Vitoria-Gasteiz’in yaklaşık 10 kilometre batısındaki Iruña-Veleia’daki Roma kalıntılarında bulunduğunu iddia ettikleri yüzlerce seramik, cam ve tuğla parçası üzerinde eski grafiti sahtekarlıkları yapmakla suçlanıyorlar.

Gil, eserler üzerindeki grafitinin İspanya’daki Roma yerleşimi ile Bask dili arasında çok erken bağlantılar gösterdiğini iddia etti; ayrıca eski bir çömlek parçası üzerine çizilen üç haç çiziminin, İsa’nın çarmıha gerilmesinin bilinen en eski tasviri olduğunu iddia etti.

(Tarihi Değiştirebilecek 6 Arkeolojik Sahtekarlık)

Ancak diğer arkeologlar bulgulara itiraz ettiler. Diğer büyük tutarsızlıkların yanı sıra, grafitilerdeki dilin bazılarının modern zamanlarda yapıldığına işaret ettiğine dikkat çektiler.

Gil ve eski meslektaşları, jeolog Esscar Escribano ve malzeme analisti Rubén Cerdán, herhangi bir aldatmacadan suçlu olmadıklarını söylüyor.

Gil ve Escribano, sahtekarlıktan ve miras öğelerine zarar vermekle suçlanırlarsa beş buçuk yıl hapisle karşı karşıya kalırken, Cerdán eserlerin gerçekliği için kefil olunan sahte belgeler yapmaktan suçlu bulunursa iki buçuk yıl hapisle karşı karşıya.

Eserler yanlış dönemde Latince cümleleri, Yunanca, Mısır hiyeroglifleri ve modern bir Bask dili biçimi ile yazılmış.

Tartışmalı bulgular

Gil, 2006 yılında İspanya’nın Bask Ülkesinde, “ostraka” olarak bilinen yüzlerce kırık çömlek parçasının çizimlerle kaplı olduğunu iddia ettiğinde ünlü oldu. İddiaya göre; Latince, Yunanca ve Baskça ifadeler; ve Mısır hiyeroglifleri Iruña-Veleia bölgesinde ortaya çıkarılmıştı.

Ancak bazı arkeologlar şüphelendi ve Álava eyalet hükümetindeki Iruña-Veleia sitesine sahip yetkilileri uyardılar.

Diğer arkeologlar, sözde ikinci ila beşinci yüzyıllardan kalma eserler üzerindeki yazıların, modern virgüller ve büyük ve küçük harflerin karışık kullanımının sekizinci yüzyıldan sonra gelen bir uygulama olduğunu iddia ettiler.

Yanlış dönemlere ait eski dillerin yanı sıra, bazı eserler modern noktalama işaretleri ve 1000 yıldan daha uzun bir süre öncesine kadar kullanılmayan büyük ve küçük harflerin bir karışımı ile yazılmış.

Bazı eserler üzerindeki grafitiler, 20. yüzyılın başlarında yeniden keşfine kadar muhtemelen bilinmeyen Antik Mısır kraliçesi Nefertiti’nin adını yazan hiyeroglifleri ve Hollanda’dak Lahey’deki uluslararası bir mahkeme için 1913’te oluşturulan bir Latin sloganını da içeriyordu.

Uzmanlar ayrıca, Hıristiyan ikonografisinde çarmıha gerilmenin, iddia edilenden yüzlerce yıl sonra ortaya çıktığını düşünüyorlardı.

Bölgesel hükümet tarafından 2008 yılında toplanan bir bilimsel komisyon, rapora göre 476 eserin manipüle veya sahte olduğuna, Gil ve meslektaşlarının ayrıntılı bir sahtekarlık gerçekleştirdiklerine karar verdi.

Gil masum olduğunu ve eserlerin sahte olduğuna dair hiçbir bilimsel kanıt olmadığını savunuyor.

2015’teki bir basın toplantısında Gil, suçlamaların ve arkeoloji dünyasından dışlanmasının “işkence görmek” gibi olduğunu söyledi.

İl hükümetinin savcılığı, sahte grafiti ile yazıldığı iddia edilen Iruña-Veleia’nın otantik eserlerine verilen hasar için 285.000 avrodan (313.000 $) fazlasını istiyor.

Ayrıca mahkemeden Gil ve meslektaşlarını hapse atmalarını, onları cezalandırmalarını ve arkeolojik alanlarda çalışmalarının engellenmesini istiyor.

Birçok arkeolog, eserlerin sahte olduğuna inanıyor, ancak Gil ve ortaklarının eserlerin orijinalliğinden sorumlu olup olmadığını bilmiyorlar.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora programında devam ediyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login