Pompeii’nin Sokakları Erimiş Demirle Onarılmış

MS 79 yılında Vezüv Yanardağı’nın yıkıcı patlamasından önce Pompeii’nin sokaklarını onarmak için erimiş demir kullanılmış.

Arabaların onlarca yıl boyunca geçişi, özellikle Pompeii’nin yoğun trafiğe sahip bölgelerinde (burada gösterilen gibi) tekerlek izlerine neden olabilir. C: Eric Poehler

Keşif, daha önce bilinmeyen antik Roma caddesi onarım yöntemini ortaya koyuyor ve Roma’da erimiş demir kullanımının ilk büyük ölçekli kanıtını sunuyor.

(Pompeii’de Tıpkı Günümüzdeki Gibi Trafik Sıkıntısı Vardı)

Vezüv Yanardağı patladığında Pompeii kül ve lav ile kaplandı. Söz konusu patlama Pompei’nin sakinlerinin çoğunu öldürse de, şehri günümüze kadar çok iyi derecede korudu.

Demir yollar

Pompeii’nin caddelerinin çoğu taşlarla döşenmişti ancak 2014’te yapılan bir araştırmada, zamanla arabaların geçişinin bu taşlarda derin delikler veya çürükler oluşturarak aşındırdığını ortaya kondu.

Tarihi kayıtlar ve arkeolojik kalıntılar, sokakları yenilemenin pahalı ve zaman alan bir süreç olduğunu gösteriyor.

Yolları tamir etmek için seçeneklerden biri tüm taş döşemeyi yeniden yapmaktı ancak bu, şehirde aylarca önemli geçiş yollarını engelleyebilecek zor ve pahalı bir işti. Bu, Pompeii halkı için bir sorun oluşturuyordu, çünkü kentin caddelerinden bazıları hızlı bir şekilde aşınabiliyordu.

“A”, derin izleri olan bir cadde alanını gösteriyor; “B” onarım yapılmış bir alanı gösteriyor; “C” derin oluklar oluşmuş başka bir alanı gösteriyor. C: Eric Poehler

Pompeii’deki araştırmalar, özellikle dar sokaklarda yoğunlaşan yüksek hacimli trafiğin yalnızca birkaç on yıl içinde taş döşemeli bir yüzeyi bile aşındırabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, Pompeililerin sokak onarımı için zekice ve geleneksel olmayan başka bir seçenek geliştirdiğini buldu: Demir veya demir bakımından zengin cürufun ısıtılarak erimiş bir duruma getirilmesinden sonra, şehrin önemli caddelerindeki yüzlerce hasarlı alanın onarımı için döşeme taşların üzerine, yanına ya da altına dökmüşlerdi.

Erimiş demir döküldükten sonra delikleri doldurmuş ve soğuduktan sonra da sertleşmişti. Demire ek olarak, taşlar, pişmiş toprak parçaları ve seramik gibi diğer malzemeler de caddedeki boşlukları doldurmaya yardımcı olmak için deliklere yerleştirilmişti. Bu onarım yöntemi, caddeyi baştan taş döşemekten ucuz ve daha hızlıydı.

Erimiş yöntem gizemi

Romalıların Pompeii’deki caddelere erimiş demir materyalleri dökme yöntemini nereden öğrendikleri ise bir sır.

Romalıların, demirin türüne bağlı olarak demir veya demir cürufunu 1,100 ila 1,600 santigrat derece arasında ısıtmaları gerekiyordu.

Araştırmacılar, onarım gerektirmeyen cadde bölümlerinde çok sayıda demir damlası örneği buldular, bu da erimiş demirin bazen Pompeii’nin caddelerine taşırken kazara döküldüğünü gösteriyor.

Bunun nedeni muhtemelen Pompeii’de erimiş demiri kölelerin taşımasıydı. Roma şehirlerinin halk köleleri vardı ve hakimler (Roma şehirlerinde gücü elinde tutan üst düzey memurlar) caddelerin onarımı gibi işleri yapmak için kendi kölelerini kullanabiliyordu.

Araştırmacılar daha sonra demirin nereden alındığını bulmak için kimyasını analiz etmeyi umuyor. Ayrıca Pompeii’de incelemek için çok daha fazla sokak var.


Live Science. 15 Mayıs 2019.

Makale: Poehler, E. E., van Roggen, J., & Crowther, B. M. (2019). The Iron Streets of Pompeii. American Journal of Archaeology, 123(2), 237-262.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü Yüksek Lisans mezunu. Aynı üniversitede Doktora programında devam ediyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login