Neandertal Bebekleri Modern İnsanlara Kıyasla Devasa Boyuttaydı

Bilinen en iyi korunmuş Neandertal bebek iskeletinin analizi, Neandertallerin küçük çocukken çok daha hızlı büyüdüğünü düşündürüyor.

Soyu tükenmiş akrabalarımızdan birine ait bir bebek iskeleti üzerinde yürütülen yeni bir çalışmaya göre, Neandertal bebekler, Homo sapiens yaşıtlarını fiziksel olarak gölgede bırakmış olabilir.

İsrail’deki Ono Akademik Koleji’nden Ella Been, “Neandertal bebeklerin davranışsal açıdan ne kadar gelişmiş olduğunu söyleyemeyiz. Modern insan bebekleriyle aynı dönemde yürümeye başlayıp başlamadıklarını da bilmiyoruz.” Ancak Been’e göre büyük bedenleri vardı ama şişman oldukları söylenemez.

Been ve meslektaşları, bugünkü İsrail topraklarında 56.000 ile 51.000 yıl önce yaşamış bir Neandertal bebeğin neredeyse eksiksiz iskeletinin ayrıntılı anatomik analizini gerçekleştirdi.

(İlgili: Neandertaller Çok Az Sayıdaydı ve Soy İçi Üreme Yaygındı)

Amud 7 olarak bilinen bebek, 1992 yılında İsrail’deki Taberiye Gölü’nün batı kıyısından 4 kilometre uzakta bir mağarada keşfedildi. Cinsiyeti belirlenemiyor. Amud 7, bugüne kadar kayıt altına alınan az sayıdaki genç Neandertalden biri.

Neandertaller, iklim değişikliği ve modern insanlarla rekabet sonucunda yaklaşık 40.000 yıl önce soyu tükenene kadar Avrasya’nın baskın hominin türüydü.

Bebeğin dişlerinin çıkma aşamasına ve dişlerin iç yapısının mikroskobik taramalarına dayanarak Amud 7’nin öldüğünde yaklaşık 6 aylık olduğu düşünülüyor. Ancak kemik uzunluğu ve beyin gelişimi açısından bu birey, 12 ile 14 aylık bir modern insana daha yakın. Başka bir deyişle bebek, genç bir diş yaşına ve çok daha ileri bir iskelet yaşına sahip görünüyor.

Been, araştırmacıların Amud 7’den elde edilen bu bulguları diğer iki Neandertal bebeğinkiyle, Suriye’den 2 yaşındaki Dederiyeh 1 ile Fransa’daki Roc de Marsal’da bulunan 3 yaşındaki bir bireyinkiyle karşılaştırdıklarında aynı örüntüyle karşılaştıklarını aktarıyor.

Been, “Aynı örüntünün üç farklı Neandertal bebeğinde görülmesi, bunun rastlantısal olmadığını gösteriyor” diyor.

Amud 7 ve diğer Neandertal çocukların gelişim göstergelerini Homo sapiens’ten beklenen büyüme zaman çizelgesine oturtmaya çalışmak sorunlu. Bunun yerine, Neandertal bebeklerin ve Homo sapiens bebeklerinin büyüme hızlarının belirgin biçimde farklı olduğu ve bunun genç Neandertallerde daha yüksek enerji gereksinimlerine işaret ettiği olasılığı daha güçlü görünüyor. Ancak yaklaşık 7 yaşına gelindiğinde büyüme farklılıklarının ortadan kalktığı ve her iki türün çocuklarının benzer bir gelişim yolunu izlediği anlaşılıyor.

Amud 7’nin en olası yaşını seçmek gerekirse, Been bunun iskeletten değil, dişlerden elde edilen yaş olacağını söylüyor.

“Amud 7’nin 6 aylık olduğunu düşünüyorum. Doğumdan erken çocukluğa kadar olan ilk birkaç yılda Neandertaller modern insanlardan çok daha hızlı büyüdü.”

Bu durum, büyük olasılıkla içinde yaşadıkları zorlu ortamlara bir uyum niteliği taşıyordu. Çünkü küçük bedenler ısıyı büyük bedenlerden çok daha hızlı kaybeder.

Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi’nden Chris Stringer, Amud 7’nin Neandertallerin nasıl geliştiğine ilişkin hikâyedeki önemli bir boşluğu doldurduğunu belirtiyor.

Stringer, “Tüm kanıtlar bir araya getirildiğinde araştırmacılar, genç Neandertallerde üç farklı büyüme evresi tanımlıyor” diyor. Yenidoğan Neandertallerin dişleri genel olarak vücutlarının geri kalanıyla eş zamanlı gelişiyor. Ardından Amud 7 gibi bebek ve küçük çocuklarda daha yavaş seyreden diş gelişimine kıyasla vücut ve beyin büyümesinde belirgin bir ivme yaşanıyor.

“Ancak daha büyük çocuklarda diş ve vücut gelişimi yeniden eş zamanlı hale geliyor. Buna karşın beyin büyümesi hızlı seyrini sürdürüyor” diyor.

Been’e göre yetişkin Neandertallar Homo sapiens ile benzer bir boyuttaydı; “ancak biraz daha kısa taraftaydılar.”

New Scientist. 15 Nisan 2026.

Makale: Been et al. 2026. Rapid growth in a Neandertal infant from Amud Cave in Israel. Current Biology.