Fransa’da Oturur Pozisyonda Gömülen Galyalılar Bulundu

Bilim insanları, Galya’lıların ölülerinin bir kısmını neden yüzü batıya dönük oturur pozisyonda gömmeyi seçtiğini anlamaya çalışıyor.

Fransa’nın doğusundaki bir ilkokulun öğrencileri, oyun alanlarının hemen yanında tuhaf bir manzarayla karşılaştı: dairesel bir çukurdan dışarı bakan, oturur pozisyonda bir iskelet.

Bu, Dijon şehrinde oturur pozisyonda ve yüzü batıya dönük biçimde gömülmüş olarak keşfedilen bir dizi iskeletin sonuncusu.

Bilim insanları, antik çağın az bilinen halkı Galyalıların ölülerinin bir kısmını neden bu şekilde gömmeyi seçtiğini ve bu insanların diri diri gömülüp gömülmediğini anlamaya çalışıyor.

(İlgili: Galyalılar Düşmanlarının Kafasını Mumyalıyordu)

Son derece iyi korunmuş olan son iskelet, Josephine Baker İlkokulu’nun yanında bulundu. Bu ayın başlarında yakınlarda çıkarılan diğer dört iskeletle benzer biçimde, bir metre genişliğindeki bir çukurun dibinde oturur pozisyonda duruyor. İskeletin elleri kucağında. Diğerleri gibi sırtı doğu duvarına yaslanmış, bakışları batıya yönelmiş.

Geçen yıl, aynı inşaat alanında yaklaşık 20 metre ötede 13 iskelet daha keşfedilmişti. Cesetlerin yaklaşık MÖ 300 ile MÖ 200 arasına tarihlendiği düşünülüyor.

Son 30 yılda yapılan arkeolojik kazılar, Dijon’un bir zamanlar Galyalılar için özel bir yer olduğunu ortaya koydu. Galyalılar kabaca MÖ 5. yüzyılda ortaya çıktı ve bugünkü Fransa, Belçika, İsviçre ile daha doğuya uzanan geniş topraklara yayıldı.

Kültürleri hakkında başkalarının yazılarının ötesinde çok az şey biliniyor ve bu yazılar önyargılı olabiliyor. Örneğin MÖ 50’de Galyalıları fetheden Roma imparatoru Iulius Caesar’ın kaleme aldıkları gibi.

1992’deki daha önceki keşifler de dahil edildiğinde, Dijon şehir merkezinin küçük bir alanında oturur pozisyonda Galyalılar içeren yaklaşık 20 mezar keşfedildi.

Bu sayı, dünya genelinde tespit edilen oturur pozisyonda Galyalı içeren 75 mezarın dörtte birinden fazlasına karşılık geliyor. Diğer alanlar Fransa, İsviçre ve İngiltere’de bulundu.

Fransız arkeoloji enstitüsü Inrap’tan araştırmacı Regis Labeaune, son iskeletlerin “özellikle etkileyici keşifler” olduğunu söylüyor. Labeaune, “Bu keşiflerin sayısı ve kalitesi göz önüne alındığında, Dijon’da önemli bir Galya yerleşiminin bulunduğunu söyleyebiliriz” diyor.

Ancak bilinmeyen çok şey var. Bu tuhaf gömme biçimi insanlara verilen bir ceza mıydı, yoksa güçlülere sunulan bir ayrıcalık mı?

Cesetlerden beşinde şiddet izleri var; bunlardan birinin kafatasında ölümcül bir yara bulunuyor. Galya dönemine tarihlendiren bir kol bandı dışında, Dijon’daki cesetlerin arasında kişisel eşya ya da süs bulunmadı.

1992’de bulunan bir çocuk dışında hepsi erkekti ve boyları 1,62 ile 1,82 metre arasında değişiyordu.
Inrap arkeo-antropoloğu Annamaria Latron, dişlerinin yıllar içinde çok iyi korunduğunu ve bunun “muhtemelen şekeri tanımamalarından kaynaklandığını” söylüyor.

Latron, “Kemiklerinde özellikle bacaklarda yoğun fiziksel aktiviteye işaret eden osteoartrit izleri var” diyor. Peki neden bu tuhaf biçimde gömüldüler? Latron, “Tercih ettiğimiz bir hipotez yok” dedi. “Mezarların üzerindeki yüzey katmanı eksik.”

Latron ekledi: “Arkeolog olmak çok sinir bozucu bir meslek olabiliyor.”

The Guardian. 18 Mart 2026.