Bilinen En Eski Altın Eserler Nerede Bulundu?

Arkeologlar, Bulgaristan’ın Varna kentindeki Kalkolitik alanda yüzlerce mezar buldu ve bunların bazılarında çok sayıda altın eser vardı.

1972 sonbaharında, Bulgaristan’ın kıyı kenti Varna’da çalışan işçiler tesadüfen eserlerle dolu eski bir mezarlığa rastladı. Bu mezar alanında, MÖ 4.600 ile 4.300 yılları arasına tarihlenen 3.000’den fazla altın eser bulundu. Bu buluntular, dünyadaki en eski altın eserler olarak kabul ediliyor.

Yaklaşık 20 yıl süren kazılar boyunca arkeologlar, Varna mezarlığındaki yaklaşık 300 mezarın 62’sinden altın nesneler çıkardı. Ancak tüm altın buluntuların üçte biri, “Mezar 43” olarak adlandırılan tek bir mezardan geldi. Bu mezarda ayrıca, yaklaşık 6.000 yıl önce öldüğünde 60 yaşın üzerinde olduğu anlaşılan bir erkeğin iskeleti de bulundu.

(İlgili: Bulgaristan’da 6500 Yıllık Bilinen En Eski Altın Obje Bulundu)

Mezar 43’teki muhtemelen bir metal işçisi olan bu erkek çok çeşitli altın eşyalarla gömülmüştü: boncuklu altın kolyeler, bilezikler, küpeler ve takılar; bir zamanlar giysilerine iliştirilmiş küçük altın diskler; sapı altınla kaplı bir balta; ve ayrıca altın bir penis kılıfı.

Arkeologlar toplamda Varna mezarlığında 6 kilogramdan fazla altın buldu. Yaklaşık 6.600 yıllık bu eserler, dünyada insanların altını işlediğine dair bilinen en eski kanıtı sunuyor. Bulgaristan’ın güneyindeki başka bir alan olan Tell Yunatsite’de 2016’da bulunan küçük bir altın boncuk muhtemelen bir yüzyıl daha eski olabilir; fakat bu tarihlendirme henüz doğrulanmış değil.

Arkeologlar, Kalkolitik Çağ’da (yaklaşık MÖ 4.500 ila 3.000) Balkanlar’da altın işçiliğinin neden ve nasıl ortaya çıktığından hâlâ emin değil. Altın koleksiyonunun sergilendiği Varna Arkeoloji Müzesi’ne göre bunun, bu dönemde görülen madencilik, metalurji ve uzun mesafeli ticaretteki çeşitli yeniliklerle ilişkili olması mümkün.

Müze temsilcileri, “Varna mezarlığı, sınıflara ayrılmış bir toplumun ortaya çıkışının erken evresini, sosyal ve siyasal yapının bir prototipini gözler önüne seriyor. Sahiplerinin sosyal statüsünü belirleyen nitelikler olarak altın nesneler, zenginlik göstergelerinden ziyade kutsal ve simgeseldi” diyor.

Müzeye göre, Mezar 43’teki erkek gibi olağanüstü miktarda altınla gömülen az sayıdaki kişi muhtemelen toplumun liderleriydi.

Live Science. 26 Ocak 2026.