Balıkçılık 13.000 Yıldır Neredeyse Aynı Teknolojiyle Yapılıyor

Yapılan araştırmaya göre, Orta Doğu’daki insanlar 12.000 yıl önce karmaşık balıkçılık aletleri ve teknikleri kullanıyorlardı.

Restore edilmiş bir olta iğnesi. C: Emanuela Cristiani, CC-BY 4.0

Kuzey İsrail’deki bir arkeolojik kazı alanında bulunan olta iğneleri ile taşlar, balıkçılığın Epipaleolitik dönemden bu yana pek değişmediğini gösteriyor.

Balık, çok uzun bir süredir insan diyetlerinin önemli bir parçası. Ancak, insanların balık avlamada kullandıkları teknolojinin tarihini araştırmak zor. Bunun sebeplerinden birisi, erken balıkçılık gereçlerinin çoğunlukla ahşap ya da bitki lifi gibi çabuk çürüyen materyallerden yapılmış olması. En son araştırmada, Pedergnana ve ekip arkadaşları, Kuzey İsrail’deki Şeria Nehri’ndeki Dureijat (JRD) arkeolojik kazı alanında bulunan, en az 12.000 yıllık, olta iğnelerini ve taşları inceledi. 

(Balıkçılık Alışkanlıkları 7.000 Yıl Önce Değişti)

Ekip, 19 kemik olta iğnesinin ve olta kurşunu olarak kullanıldığı tahmin edilen altı çakılın şekli ile üzerindeki kalıntıları inceledi; tüm bu aletler bir araya getirildiğinde erken balıkçılık teknolojisinin en büyük koleksiyonunu oluşturuyor. İğneler ile taşlardaki bitki lifi kalıntıları misina kullanıldığına işaret ediyor; ayrıca, pek çok farklı iğne şekli, çengellerin birden fazla şekilde ayarlanmış olması ve misinanın farklı şekillerde bağlanması farklı balık türlerinin farklı şekillerde avlandıklarını gösteriyor. Bunlara ek olarak, iğnelerin dirsek kısmında bulunan oluklu çizgiler ve lif kalıntıları, yapay olta yemlerinin varlığını gösteriyor.

Bu araştırma, karmaşık balıkçılık teknolojisinin en erken kanıtlarını ortaya koyuyor. Yapay olta yemlerinin ve farklı iğne şekillerinin varlığı o dönemlerde yaşamış insanların farklı balık türlerini avlamakla kalmadıklarını, balık davranışı ve ekolojisi hakkında da bilgi sahibi olduklarını gösteriyor. Bu yenilikler, dünyanın bu bölgesinde tarıma geçiş gibi insan yaşam tarzının evrimindeki daha geniş yönlere işaret ediyor.

Makalenin yazarları, “Metal ve plastiğin kullanımı haricinde, modern balıkçılık, Natufian kültüründen beri balıkçılık teknolojisine hiçbir yenilik katmadı. Dureijat kazı alanında bulunan gereçler günümüzdeki balıkçılık teknolojisi ile bilgisinin 13.000 yıl önce de var olduğunu gösteriyor. Bulgular, sucul kaynakların, yerleşik hayata geçiş ile Neolitik yaşam tarzının Levant’ta ortaya çıkışı üzerindeki önemini de gözler önüne seriyor.” diye ekliyorlar.


Public Library of Science. 6 Ekim 2021.

Makale: Pedergnana, A., Cristiani, E., Munro, N., Valletta, F., & Sharon, G. (2021). Early line and hook fishing at the Epipaleolithic site of Jordan River Dureijat (Northern Israel). PloS one, 16(10), e0257710.

Yorumlar
Ege Üniversitesi İngilizce Mütercim ve Tercümanlık bölümü öğrencisi.

You must be logged in to post a comment Login