Avustralya’daki Bu Dingo Mezarı 500 Yıl Boyunca Ziyaret Edilmiş

Avustralya’daki 950 yıllık bir evcil dingo mezarı, insanların bir mezarı ritüelistik olarak “beslediğine” dair eşsiz bir kanıt sunuyor.

Arkeologlar, Avustralya Aborjini Barkindji halkının ataları tarafından gömülen ve sonraki 500 yıl boyunca nehir midyeleriyle “beslenen” bir dingonun kalıntılarını gün yüzüne çıkardı.

Yeni bir çalışmaya göre Avustralya’daki 950 yıllık bir dingo mezarı, insanların yüzyıllar boyunca bir hayvanın mezarını ritüelistik olarak “beslediğine” dair açık arkeolojik kanıtlar barındırıyor.

Radyokarbon tarihlemesi, sembolik beslemenin nehir midyeleriyle yapıldığını ve yaklaşık 500 yıl boyunca sürdüğünü gösteriyor. Araştırmacılara göre bu durum, dingoyu gömen insanların (yani geleneksel toprakları Yeni Güney Galler’in batısındaki Darling Nehri çevresinde uzanan Aborjin Barkindji halkının atalarının) hayvana büyük bir değer atfettiğine ve bu özeni sonraki kuşaklara aktardığına işaret ediyor.

(İlgili: Avustralya’da Dingolar “Neredeyse İnsan” Statüsündeydi)

Çalışmanın ortak yazarı Amy Way, “Bu, birçok kültürde gördüğümüz, soyundan gelenlerin nesiller boyunca atalarının kutsal yerlerine ve mezarlıklarına geri dönerek ölenlere hediyeler ve adaklar getirdiği uygulamaya benzer bir durum. Bu bize bu ilişkinin gerçekten güçlü olduğunu ve zaman içinde korunduğunu gösteriyor” diyor.

Dingo, “midden” adı verilen bir midye kabuğu yığınına gömülmüştü. Çalışmanın ilk yazarı zooarkeolog Loukas Koungoulos’a göre bu, Barkindji ataları için olağandışı bir durum değildi. Çünkü dingoları evcilleştirip hem yoldaş hem de av yardımcısı olarak yanlarında tutuyorlardı. Midye ise yaygın bir besin olduğundan ortalıkta zaten kabuk yığınları birikiyordu. Yine de araştırmacılar, bir midden’e midye kabuğu eklenmesini ilk kez bu çalışmada Barkindji Yaşlılarının katkısıyla “besleme” olarak yorumladı.

Koungoulos, “İnsanların dingoyu gömdükten sonra alana neden midye kabukları eklemeye devam ettiğine dair bir Aborjin bakış açısına ilk kez sahibiz” diyor.

Koungoulos, Way ve meslektaşları, dingoyu Menindee Aborjin Yaşlılar Konseyi’nin talebi üzerine kazdı. Mezarı incelemek için Barkindji koruyucularıyla birlikte çalıştılar. Söz konusu mezar, 25 yıl önce Uncle Badger Bates adlı bir Barkindji Yaşlısı ile Ulusal Parklar ve Yaban Hayatı Servisi arkeoloğu Dan Witter tarafından tespit edilmişti.

Way şöyle anlatıyor: “Dingonun kafatası, 2000’lerin başındaki ilk tespitinden bu yana aşınıp gitmişti. Bu nedenle Yaşlılar Konseyi, iskeletin geri kalanını arkeologlarla birlikte koruma altına almanın çok önemli olduğunu düşündü. Aksi takdirde o da zamanla ve sellerle yok olabilirdi.”

Dingonun ayrıntılı incelenmesi, hayvanın erkek olduğunu ve 916 ile 963 yıl önce arasındaki bir tarihte, 4-7 yaş aralığında öldüğünü ortaya koydu. İskeletten geriye kalanlar iyi korunmuş durumdaydı. Yalnızca bazı kemiklerde leş yiyen bir yırtıcıya ait hafif ısırık izleri görülüyordu. Dingonun görece uzun ömrüne bağlı olarak dişleri oldukça aşınmıştı. Sağ kaburgalarda ve bir bacakta da iyileşmiş travmatik yara izleri vardı; bu izler, hayvanın bir kangurunun tekmesini yemiş olmasıyla uyumlu.

Yeni yayımlanan çalışmaya göre dingo, büyük olasılıkla bu yaralanmalardan Barkindji atalarının özeni sayesinde hayatta kalıp iyileşmişti.

Araştırmacılar, midden’den dört midye kabuğu parçasını tarihlendirdi. Bunlardan üçü, dingonun kalıntılarından birkaç yüz yıl daha sonraya tarihleniyordu. Çalışma, midye kabuklarının kuşaklar boyunca Barkindji halkı tarafından, Barkindji dilinde “garli” olarak bilinen bu dingoyu onurlandırmak ve sembolik olarak beslemek üzere eklendiğini ileri sürüyor.

Way, “Barkindji’nin bana aktardığı kadarıyla mesele şu: Bu garli atayı kuşaklar arası bir biçimde anmak; özellikle de art arda gelen kuşakların gömme alanına geri dönüp, dingonun gömüldüğü sırada başlatılan midden’e midye kabukları eklemesi” diyor.

Bulgular, Darling Nehri boyunca Aborjin atalarının dingoları gömdüğünün zaten bilindiği ancak besleme uygulamasının daha önce belgelenmediği bir bölgeyi de bu kapsama dahil ediyor.

Way sözlerini şöyle bitiriyor: “Bu, geçmişle olan önemli bağları hatırlamanın bir yolu.”

Live Science. 18 Mayıs 2026.

Makale: Koungoulos, L. G., et al. (2026). Garli: A millennium-old dingo burial on the Baaka (Darling River), Kinchega National Park, Menindee Lakes, Western New South Wales. Australian Archaeology, 1–17.