Amos Antik Kenti’den Kira Sözleşmesi: Fidan Dikme Zorunluluğu

Muğla’daki Amos Antik Kenti’ne ait 2.200 yıllık kira sözleşmesinde, kira miktarına karşılık fidan dikme zorunluluğu getirilmiş.

Muğla’nın Marmaris ilçesindeki Amos Antik Kenti’ne ait olduğu belirlenen ve MÖ 220-200 yıllarına tarihlenen bir arazi kira sözleşmesi, Hellenistik dönemin tarımsal ve hukuki düzenine dair çarpıcı ayrıntılar sunuyor.

Her iki yüzü de yazılı olan taş stel, yıllık kira bedellerini, fidan dikme yükümlülüklerini ve ceza maddelerini içeriyor. Sözleşmeye göre kiracı, her 100 drahmilik kira karşılığında 800 asma ve 40 incir fidanı dikmekle yükümlüydü.

(İlgili: İzmir’deki Teos Antik Kenti’nde 2200 Yıllık Kira Sözleşmesi Bulundu)

Üstelik fidanların toprakta ne kadar derinliğe gömüleceği de ayrıca belirtilmişti. Bu durum, antik Yunan-Roma hukukunun gündelik tarım hayatını ne denli ayrıntılı biçimde düzenlediğini gözler önüne seriyor.

Eserin öyküsü de en az içeriği kadar ilginç. Asıl yeri Amos’taki Apollon Samnaios kutsal alanı olan stel, Orta Çağ’da gemilerde denge taşı (balast) olarak kullanılmak üzere Fethiye Şövalye Adası’na taşınmış.

Burada yürütülen çalışmalar sırasında bulunan ve Fethiye Arkeoloji Müzesi tarafından koruma altına alınan yazıt, Prof. Dr. Fatih Onur’un epigrafik incelemeleriyle bilim dünyasına kazandırıldı.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Mehmet Gürbüzer ve ekibi, aynı sözleşmeye ait yeni parçaları bulmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Makale: Onur, F. (2026). A new Fragment of an Amian lease contract. Chiron