Amerika’nın İlk Şehrinde Kadınlar Önemli Bir Rol Oynuyordu

Kuzey Amerika’nın ilk şehri olduğu düşünülen Cahokia’daki bir tümülüste kadınların bulunması, bu şehrin sadece erkekler tarafından kontrol edildiği düşüncesini çürüttü.

Önceki çalışmaların belirttiğinin aksine, Kolomb-öncesi Cahokia şehrine ait olan önemli bir tümülüse sadece erkekler değil kadınlar da gömülmüştü. F: William R. Iseminger

Missouri, St. Louis yakınlarındaki Illinois’de yer alan Cahokia’daki bir mezara yakından bakıldığında, yüksek statüye sahip bir erkek ve bir kadının etrafında iç içe geçmiş boncuklardan yapılmış bir çeşit battaniye bulundu.

Illinois State Archaeolohical Survey (ISAS)’den fiziksel antropolog Kristin Hedman şöyle diyor: “Boncuklarla süslü mezarı ikinci kez incelediğimizde merkezdeki mezarın içinde kadınlar da olduğunu gördük. Hiç beklemiyorduk böyle bir şeyi.”

2008’de vefat etmiş olan arkeolog Melvin Fowler, 1967 yılında sıradışı bir höyüğün kazısı sırasında keşfetmişti mezarı. Mound 72 (72. Höyük) ismiyle anılan bölgede her birinde 20 ila 50 arasında iskelet bulunan beş büyük mezarlık bulunuyor. Fowler’a göre kendi başlarına ya da gruplar halinde gömülmüş düzinelerce diğer iskeletle sayı 270’e kadar çıkıyor.

Mezarlık bölgesinin konumunu gösteren harita. F: Graphic by Julie McMahon

Bilim insanları, mezarları MS 1000 ila MS 1200 yılları arasına, yani Cahokia’nın gücünün ve nüfusunun yükselişte ve zirvesinde olduğu döneme tarihlendirdi. Araştırmacılar, iskeletlerden bazılarının sedir yığınlarının üstüne yerleştirilmiş olmasının da onların yüksek statüye sahip bireyler olduklarına işaret ettiğini söylüyor.

‘’Mound 72 mezarları, o dönemde Kuzey Amerika’da gün yüzüne çıkarılan en önemli mezarlıklardan bazıları,’’ diyor çalışmanın ortak yazarı ve ISAS müdürü Thomas Emerson.

Mezar sorunları

Mezarların birkaç analizi çelişki içeriyordu. Mound 72’de üst üste yerleştirilmiş iki merkezi iskelet duruyordu. Bu iskeletler ayrılmış ve etrafları boncuk battaniyeleriyle ve aynı dönemden başka iskeletlerle sarılmıştı.

Fowler ve diğer arkeologlar, bu iskeletlerin iki yüksek statüden erkek olduklarını, etraflarını da hizmetlilerinin sardığını düşünüyordu. Hatta, boncukların boncuklu bir şapkaya ya da kuş şeklinde olan bir battaniyeye benzediğini söylemişlerdi.

Kuş motifi Amerikan Yerlilerinin kültürlerinde genellikle savaşçılarla ve doğaüstü varlıklarla ilişkilendirilirdi. Bu yüzden de, Fowler iki merkezi erkeğin efsanevi savaşçı reislerini temsil ettiğini öne sürmüştü.

Emerson’a göre, Fowler bu yorumunu açıkladığında birçok uzman Cahokia’yı ‘’erkek egemen bir hiyerarşi’’ olarak değerlendirmişti.

Yeni bir bakış

Emerson ve arkadaşları bulguları (arkeologların haritaları, notları ve raporları) yeniden incelediğinde, Fowler’ınkinden farklı bir sonuca vardılar. Örneğin, önceki arkeologlar boncukların altı bedende bulunduğunu söylerken yeni ekip 12 beden bulmuştu.

Üstelik, yapılan bir iskelet analizinde yüksek statülü çiftin iki erkek değil, bir erkek ve bir kadından oluştuğu ortaya çıktı. Güçlü çiftin yakınındaki iskeletler de yine bir kadın-erkek çiftine aitti, ayrıca bir de çocuk iskeleti bulundu.

“Bu yüksek statülü mezarlarda kadınların da bulunması boncuklu mezarların anlamını değiştiriyor.” diyor Emerson. “Artık elimizde erkeklerin dominant figürler oldukları, kadınlarınsa ufak roller üstlendiği bir sistem olmadığının farkındayız. Cahokia’da bir soylular sınıfı görüyoruz. Ama sadece erkeklerden oluşan bir sınıf değil bu. Hem erkekler hem kadınlardan oluşan bu sınıfın ilişkileri de çok büyük önem arz ediyor.”

Emerson ayrıca yeni keşiflerin de diğer Cahokia bulgularıyla uyuştuğunu söylüyor.

“Bana kalırsa, Cahokia’daki tapınakları kazıp içindeki materyalleri analiz ettikten sonra sembolizmin tamamen hayatın yenilenmesi, doğurganlık ve tarımla ilgili olduğu ortaya çıkıyor. Bölgede bulunan taş figürlerinin birçoğu kadın. Çanaklarda gözüken semboller suyla ve yeraltıyla ilgili. Artık Mound 72 de, Cahokia’daki sembolizm ve inanç hakkında bildiklerimizle de uyuşuyor.” diyor Emerson.

Savaşçı kültürü değil

Emerson’a göre boncuklu battaniyenin bir tür savaşçı mesajını simgelemesi pek olası değil. Aksine, tümülüse yapılan bir analiz, Cahokia’nın erkeklerle kadınlara aynı saygıyı gösterdiğini öne sürüyor.

“İspanyollar ve Fransızlar 1500lerde Güneydoğu taraflarına geldiklerinde bu tür toplulukları erkek ve kadınların eşit rütbelere sahip oldukları topluluklar olarak tanımladılar. Buralarda ayrılıklar cinsiyete değil sınıflara bağlı olarak ortaya çıkıyor.” diyor Emerson.

“Boncuklu mezarlarda savaşçı sembolizmini görenler aslında Güneydoğuda yüzyıllar sonra yaşamış, savaşçı sembolizminin hakim olduğu topluluklara bakmış ve ‘İşte Cahokia’da böyle olmuş,’ demişler. Biz de diyoruz ki, ‘Hayır, öyle olmamış.’’

Amerika’da Tarihöncesi Dev Höyük Sadece 20 Yılda İnşa Edilmiş Olabilir

Kafeinli İçecekler 1200 Yıl Önce Güneybatı Amerika’da Yaygındı


Çalışma Journal American Antiquity dergisinin Temmuz sayısında yayımlandı.

Live Science. 5 Ağustos 2016.

Yorumlar
Hacettepe Üniversitesi İngilizce Mütercim Tercümanlık Bölümü lisans öğrencisi. İletişim: busra.balcan@hotmail.com

You must be logged in to post a comment Login