Kleopatra, Piramitlere Değil Bize Daha Yakın Yaşadı

Piramitlerin eski olduğunu hepimiz biliyoruz ama tam olarak ne kadar eski olduklarını nadiren kavrayabiliyoruz. Antik Mısır’a ait, değil mi? Uzak bir geçmişe ait. Tıpkı Kral Tutankamon ya da Kleopatra gibi.

Aslında hayır. Kleopatra Mısır’ın en ünlü firavunlarından biri olabilir ama yaklaşık MÖ 70’ten MÖ 30’a kadar yaşadı, yani Romalılarla aynı dönemde. Üstelik erken dönem Romalılarla da değil: tahtta geçirdiği 21 yılı, Julius Caesar’ın yükselişini ve Roma Cumhuriyeti’nin çöküşünü gördü; MÖ 27’deki imparatorluğun resmi kuruluşunu ise yalnızca birkaç yıl farkla ıskaladı.

Gize piramitleri ise Eski Krallık’ın Dördüncü Hanedanı döneminde, modern bir ifadeyle yaklaşık MÖ 2.600 ile 2.500 arasında, ülkenin bilinen en eski piramidi olan Djoser Piramidi’nden birkaç on yıl sonra inşa edildi. O dönemde yünlü mamutlar hâlâ Arktik’te dolaşıyordu. O kadar eskiydi ki insanlar henüz demir işlemeyi keşfetmemişti.

Bu zaman çizelgesinin matematiğini çözdüğünüzde beklenmedik bir sonuca ulaşıyorsunuz: Kleopatra, piramitlerin inşasına kıyasla günümüze çok daha yakın bir dönemde yaşadı. Ona göre piramitler zaten antikti. Modern Perulular için Nazca Çizgileri ne kadar eskiyse, Kleopatra için de piramitler o kadar eskiydi.

(İlgili: Antik Mısır Tapınağında Kleopatra’ya Dair Kanıtlar Artıyor)

Tarihçi Garrett Ryan, 2021’de şu tespiti yaptı: “Kleopatra’nın zamanında Gize Piramitleri, Mısır’ın çok ötesinde ünlüydü ve köklü bir turizm güzergahının öne çıkan duraklarıydı. Kaplama taşlarının büyük bölümü hâlâ yerindeydi; bunlar Orta Çağ depremlerinden sonra sökülecekti. Bununla birlikte, MS 1. yüzyılda pek de el değmemiş bir görünümde olmadıkları anlaşılıyor.”

“Kleopatra’nın, en ünlü seyahatinde Caesar ile 400 tekneden oluşan bir filoyla Nil’de yaptığı yolculuk sırasında piramitleri ziyaret etmiş olduğu neredeyse kesin. Bu yolculuk sırasında duraksayıp piramitleri hayranlıkla seyrettiğine dair açık bir kayıt yok ama seyretmemiş olması şaşırtıcı olurdu. Mısır rahipliği onun döneminde hâlâ canlı bir güçtü ve yüzyıllarca böyle kalmaya devam edecekti.”

Her ikisi de Mısırlı olmalarına karşın Kleopatra, Gize kompleksini inşa eden isimsiz işçilerden çok bugünkü Muhammed Salah ya da Mena Massoud’a daha yakın. Popüler bir internet meme’ine de konu olduğu gibi, Kleopatra Ay uçuşuna piramitlerden zaman olarak daha yakın.

Bu tuhaf bir gerçek ve bizi eski dönemler hakkındaki düşünme biçimimizi yeniden gözden geçirmeye zorluyor. Belki de geçmişi tek bir büyük bütün olarak değil, içinde pek çok şeyin değişip evrildiği uzun bir zaman dilimi olarak görmeye başlamamız gerekiyor.

Ve bunu zihnimizde bir yere oturttuğumuzda, belki “T. rex, Stegosaurus’tan çok bize daha yakın bir dönemde yaşadı” meselesiyle de yüzleşmeye başlayabiliriz. Sonuçta hepsi ölçek meselesi.

IFL Science. 2 Mayıs 2026.