Vahşi Dinozorlar Nasıl Kuşlara Dönüştü?

Dinozorlar, Geç Jura Dönemi’nde modern kuşlara dönüşmüştü. Bu durumun tam olarak nasıl gerçekleştiği, dinozor, antik kuş ve çeşitli ara geçiş türlerine ait kafataslarında izlenebiliyor.

Kuşların ve dinozorların çok yakından ilişkili olduğu uzun zamandır biliniyor. Ancak, bunların nasıl ilişkili oldukları ve birinden diğerine nasıl evrildiğiyle ilgili birçok soru bugün hala cevap arıyor.

Özellikle kafatasının çatısı dinozorlardan kuşlara evrim sırasında dramatik bir değişim döneminden geçti. Bilim insanları, Doğa Ekolojisi ve Evrimi dergisindeki bir çalışmada bunun nasıl olduğunun izini sürdüler.

(Tavuklar ve Hindiler Dinozorlara Diğer Kuşlardan Daha Yakın)

Yale Üniversitesi’nden yazar Bhart-Anjan Singh Bhullar, “Dinozor-kuş geçişi karşısında kafatası muazzam bir şekilde dönüştü ve beyin büyüdü.” diyor.

Bhullar, “Beynin altta yatan kısımları -ön beyin ve orta beyin- üstteki ön ve yan kafatası kemikleri ile ilişkili yahut bir şekilde gelişimsel olarak bağlantılı olduğunu saptadık. Hatta kimsenin doğrudan bu fikri ele almadığına şaşırdık.’’

Kafatasındaki değişikler, beyinlerde geçekleşen büyük değişikliklerle beraber dikkatle haritalandırıldı. Beynin belirli bölgelerinin diğerlerinden daha fazla değişmesi, evrimsel süreç değişimlerinde yaşanan zorluklardan meydana gelir.

(Bilim İnsanları Dinozor Yüzlü Tavuk Embriyosu Geliştirdi)

Bhullar, ön kafatası kemiği ile ön beyin, yan kafası kemiği ile orta beyin arasında açık bir ilişki bulduklarını dile getirdi.

Araştırmacılar kemik ve beyin bölgeleri arasındaki bu ilişkinin, dinozorların ve kuşların ötesine geçtiğini öne sürüyorlar. Tüm türlerde kafatasının, kapladıkları beynin boyut ve şeklini etkileyebileceğini söylüyorlar.

Dinozor kafatasları, kuş kafataslarına nasıl dönüştü? C: Yale Üniversitesi

Bhullar: ‘’Bu, şu anlama geliyor: Beyin kendi etrafında şekillenmesi için iskelete talimat veren moleküler sinyaller üretir, her ne kadar bu modelin kesin doğası hakkında nispeten az şey anlıyor olsak da.’’ diyor.

Bhullar: ‘’Sonuç olarak, buradaki önemli mesajlardan biri, evrimin göründüğünden daha basit ve daha zarif olmasıdır. Görünüşte birbirinden tamamen farklı olan değişiklikler – örneğin beyin ve kafatası- aslında altta yatan bir nedenden dolayı ortak bir gelişime sahip olabilir.’’

IB Times. 11 Eylül 2017.

Makale: Fabbri, M., Koch, N. M., Pritchard, A. C., Hanson, M., Hoffman, E., Bever, G. S., … & Rowe, T. B. (2017). The skull roof tracks the brain during the evolution and development of reptiles including birds. Nature ecology & evolution, 1(10), 1543.