Malavi’de 9.500 yıllık bir ölü yakma alanı, eski Afrika avcı-toplayıcı grupların ritüellerine dair nadir bir bakış sunuyor.
Kaçırmış olanlar için 2025 yılının Aralık ayında Türkiye’de ve dünyada dikkat çeken arkeolojik keşifleri bu listede derledik.
Keşfedilen en gösterişli Paleolitik mezarlardan birinin sahibi, insanlık tarihinin en acı verici ölümlerinden birini yaşamış olabilir.
İber kültüründe ev içine gömülen bebekler, ritüel uygulamalar nedeniyle değil, doğum sırasındaki komplikasyonlar gibi doğal nedenlerle ölmüş.
Antik Romalılar, bir ölüyü gömmeden önce sıvı alçı macunu hazırlayıp ölünün üzerine parmaklarını kullanarak sürüyordu.
Ölümden sonra bedenin başına gelecekler, bazen defin sırasındaki tercihlerle hiç beklenmedik bir yöne evrilebilir.
Yaklaşık 7.000 yıl önce Chinchorro halkının mumyalama geleneği, yas sürecini hafifletmek için bir terapi olarak başlamış olabilir.
Yıllar önce Almanya'da bulunan 9.000 yıllık şaman mezarında yapılan yeni incelemeler, gösterişli bir başlığa takılmış tüyleri ortaya çıkardı.
Çin ve Güneydoğu Asya'da binlerce yıl önce "asılı tabutlara" gömülen insanların kimliği, yeni bir DNA araştırmasıyla nihayet belirlendi.
Rusya’da ortaya çıkarılan göçebe kültürüne ait 2.400 yıllık kurban kompleksi, türünün şimdiye kadarki en zengin örneği.
Sudan'da kazılan 4.000 yıllık bir mezardaki çömlekte, kömürleşmiş bitkiler, hayvan kemikleri, dışkılar ve böcek parçaları bulundu.
Norveç’te 9. yüzyıla ait bir mezarda, ağzı iki büyük deniz tarağı kabuğuyla kapatılmış bir Viking kadınının kalıntıları ortaya çıkarıldı.
İspanya’nın güneyinde, taşlarla çevrili ve deniz kabukları, kehribar ile fildişi gibi değerli eşyalarla dolu bir mezar yapısı keşfedildi.
Romalılar ölülerini çoğunlukla kremasyonla yakardı; bu yüzden Viyana’daki askerlere ait antik toplu mezar nadir bir buluntu.
İngiltere’de arkeologlar, elleri bağlanarak kurban edilmiş olabilecek Kelt kadınlara ait üç sıra dışı gömütü ortaya çıkardı.
Bavyera’daki kazılar, Roma Raetia’sında ender görülen 12 metre çaplı taş çember temele sahip anıtsal bir tümülüsü gün yüzüne çıkardı.
Eskişehir’deki Küllüoba Höyüğü’nde 5.000 yıl önce yaşayan insanlar, ölülerini gömerken mezara çeşitli tahıllar serpiyordu.
Çin'de Neolitik Liangzhu kültürüne ait toplam 183 insan kemiği incelendi ve bunlardan 52’sinin işlenmiş olduğu tespit edildi.
Dünyanın en eski kasıtlı insan mumyalama kanıtı Güneydoğu Asya’dan geliyor; insanlar 10.000 yıl önce cesetleri dumanla kurutarak mumyalamış.
Polonya’da Hallstatt dönemine ait bir kremasyon mezarda, böcek kabuklarından yapılmış nadir bir süs eşyası ortaya çıkarıldı.