İnsanlar 77.000 Yıl Önce Gelişmiş Silah Yapma Tekniklerinde Ustalaştı

Güney Afrika’da bir mağarada bulunan 25 sivri taş silahın keşfi, insanların yaklaşık 77,000 yıl önce Taş Devri’nde karmaşık silah yapma tekniklerinde ustalaştığını gösteriyor.

Araştırmacılar bilenmiş/sivriltilmiş 25 taş silahın içinden dişli kenarları olan 14 tanesini analiz etti. C: Rots V. ve ark. / PLOS ONE

Araştırmacılar, yapılan keşfin, basınçla yongalama olarak bilinen tekniğin en eski kanıtı olduğunu söylüyor. Bu teknik sivri uçlu bir kemik alet kullanarak, sivriltilmiş taştan ufak tabakaları çıkararak uygulanıyor.

Belçika’daki Liège Üniversitesi’nden çalışmanın baş yazarı profesör Veerle Rots, diğer taş yongalama tekniklerinin aksine, basınçlı yongalamayla silahın keskin kenarlarının nasıl şekillendirileceği ve düzeltileceği üzerinde daha fazla kontrole sahip olunduğunu söylüyor.

Araştırmacılar, Hint Okyanusu’nun Güney Afrika kıyısından yaklaşık 15 kilometre ötesindeki Sibudu’da yer alan bir mağaradan 2013 ve 2014 yıllarında taş silahları gün yüzüne çıkarmışlardı. Silahlar, Güney Afrika’nın Orta Taş Devri’ne (günümüzden yaklaşık 300,000 yıl önce başlayan döneme), yani teknolojik gelişmeleriyle meşhur zaman dilimine tarihleniyor. Bu zaman dilimi içerisinde, avcı toplayıcı gruplar ısı ve basınç gibi el becerisi gerektiren yöntemleri kullanarak taş silahlar üretmeye başladılar.

Araştırmayı yürüten ekip, arkeologların başka yerlerde de basınçlı yongalama tekniğine dair kanıtlar bulduklarını söylüyor. Örnek olarak Güney Afrika’daki Blombos Mağarası’nda bulunan 75.000 yaşındaki basınçlı yongalama tekniğiyle üretilmiş taş silahlar verilebilir. Rots’a göre, Avrupa’da basınçlı yongalama çok daha yeni, yaklaşık 25.000 ila 20.000 yaşları arasında.

Fakat, bu tekniklerin tam olarak nerede ve ne zaman geliştirildikleri tahminlere kalıyor. Yine de son bulgular bilim insanlarının cevaba daha da yaklaşmalarını sağlıyor.

Sol taraftaki harita Güney Afrika kıyısında yer alan KwaZulu-Natal’daki Sibudu Mağarası’nı, sağ taraftaki harita ise kazı bölgesini gösteriyor. C: Rots V. ve ark. /PLOS ONE

Silah analizi

Araştırmacılar buldukları silahları, onları deneysel yollarla yeniden üretmek ve organik kalıntılarına, yıpranma ve aşınmalarına bakmak gibi farklı yöntemlerle analiz ettiler.

Silahların bazıları iki yüze sahipti, araştırmacılara göre bunun olası sebebi taşın iki tarafına birden basınç uygulanmasıydı. Bazı örneklerde, bu iki yüzlü taşlar, muhtemelen taştan uçları mızrak ve ok gibi uzaktan fırlatılabilecek silahlara dönüştürmek için, yapışkan bir reçineyle tahtadan saplara bağlanmıştı.

Mağarada keşfedilen 25 taş aletten 14’ünde çarpma etkisiyle oluşan hasar, hayvan kalıntıları ve yıpranma ve aşınma kanıtları vardı ve Rots’a göre bu bulgular taşların avlanma için kullanıldığını belirtiyordu.

Rots, “Organik kalıntılardan bazıları 77.000 yıldan da eski ve ‘zamk, hayvan kalıntıları, kan ve kemik parçaları, elyaf gibi bitki kalıntılarına’ sahipti.” diyor.

Rots, “Sonuç olarak, bu keşifle birlikte, ustalık gerektiren av teknolojisinin Güney Afrika’da günümüzden 77.000 yıl öncesinde de önce kullanıldığını söyleyebiliyoruz.” diyor.

Orta Taş Devri Aletleri Kültürel Farklılıklara İşaret Ediyor

Paleolitik İnsanlar Silahlarında Zehir Kullandı mı?


Live Science. 26 Nisan 2017.

Makale: Rots, V., Lentfer, C., Schmid, V. C., Porraz, G., & Conard, N. J. (2017). Pressure flaking to serrate bifacial points for the hunt during the MIS5 at Sibudu Cave (South Africa). PloS one, 12(4), e0175151.

Yorumlar
Hacettepe Üniversitesi İngilizce Mütercim Tercümanlık Bölümü lisans öğrencisi. İletişim: busra.balcan@hotmail.com

You must be logged in to post a comment Login