Danimarka’da Orta Çağ’dan Devasa Bir Batık Bulundu

Arkeologlar, Danimarka açıklarındaki bir boğazın derinliklerinde, türünün en büyüğü olabilecek bir Orta Çağ gemi batığı keşfetti.

Dalgıçlar, Danimarka açıklarındaki bir boğazda şimdiye kadar keşfedilmiş en büyük “cog” gemisi batığını ortaya çıkardı. Bu bulgu, Orta Çağ Avrupa’sında ekonomik gelişimin yaşandığı bir döneme işaret ediyor.

Yaklaşık 600 yıllık bu gemi, cog türü bir gemiydi. Bunlar, yuvarlak gövdeli, tek direkli ve tek kare yelkenli; Orta Çağ’da en gelişmiş gemi tiplerinden biri sayılan bir ticaret gemisiydi. Danimarka’daki Viking Ship Museum araştırmacılarına göre, yaklaşık 28 metre uzunluğunda ve 9 metre genişliğindeki bu yeni buluntu, şimdiye dek keşfedilen en büyük cog.

Araştırmacılar gemiyi, Kopenhag açıklarında, Danimarka ile İsveç arasındaki boğaz Øresund’da keşfetti. Onu, 14. ve 15. yüzyıllarda ticaretin hızla büyüdüğü bir dönemde, düşük maliyetle yüzlerce ton yük taşıyabilen bir “süper gemi” olarak tanımladılar.

(İlgili: Norveç’in En Büyük Gölünde Bulunan Batık 700 Yıllık Olabilir)

Kazı lideri Otto Uldum, “Bu keşif deniz arkeolojisi için bir dönüm noktası. Bildiğimiz en büyük cog bu ve Orta Çağ’ın en büyük ticaret gemilerinin hem nasıl inşa edildiğini hem de gemideki yaşamı anlamamız için eşsiz bir fırsat sunuyor” diyor.

Keşif, Danimarka’nın Kopenhag açıklarında inşa etmeyi planladığı yeni bir yapay ada için yapılan deniz tabanı incelemeleri sırasında tesadüfen yapıldı. Araştırmacılar, geminin hatlarını ortaya çıkarmak için “yüzyılların biriktirdiği kum ve çamuru” kaldırdı ve batığa, bulunduğu kanaldan hareketle “Svælget 2” adını verdi.

Svælget 2, deniz tabanında oldukça iyi korunmuş haldeydi ve su yüzeyinin 13 metre altında bulunuyordu. Kum, geminin sancak tarafını korumuştu. Bu bölümde, daha önceki cog batıklarında görülmemiş şekilde, hassas arma/teçhizat izleri korunmuştu.

Araştırmacılar ayrıca, Danimarka sularında bir Orta Çağ gemisinde ilk kez görülen “tuğladan yapılmış bir ocak/mutfak alanı” tespit etti. Bu sayede mürettebat açık ateşte sıcak yemek pişirebiliyordu. Açıklamaya göre gemideki buluntular arasında tencere ve kaseler gibi pişirme malzemeleri ile taraklar ve dua için kullanılan tespih taneleri gibi mürettebata ait kişisel eşyalar da vardı.

Araştırmacılar, Svælget 2’nin kargosunu henüz bulamadı. Uldum, ambarın kapalı olmadığını; bu nedenle gemi batarken yük fıçılarının gemiden ayrılıp su üzerinde sürüklenmiş olabileceğini belirtiyor. Ancak askeri kullanıma dair bir iz bulunmadığından, araştırmacılara göre Svælget 2 büyük olasılıkla bir ticaret gemisiydi.

Araştırmacılar, gemi kerestesindeki yıllık büyüme halkalarını ağaç halkası tarihlemesiyle (dendrokronoloji) inceleyerek geminin 1410’da inşa edildiğini belirledi. Ekip, bu desenleri daha önce yayımlanmış ağaç halkası verileriyle de karşılaştırdı ve geminin kaplama tahtalarının Polonya’dan, iskelet/çerçeve kısmının ise Hollanda’dan geldiğini saptadı. Ayrıca, inşa biçimindeki izler; kaplama tahtalarının ithal edildiğini, iskeletin ise geminin inşa edildiği yerde kesildiğini düşündürüyor. Açıklamaya göre bu durum, yapımın Kuzey Avrupa genelinde karmaşık bir kereste ticareti ağına dayandığını gösteriyor.

Bu dev gemi, bugünkü Hollanda’yı da kapsayan bölgeden, Baltık’taki ticaret kentlerine uzanan tehlikeli bir yolculuk için tasarlanmıştı. Araştırmacılara göre bu büyüklükte bir cog; tuz, kereste, tuğla ve temel gıda maddeleri gibi hacimli gündelik ürünlerin uzun mesafelere taşınmasını mümkün kılıyordu. Üstelik bu tür taşımacılık daha önce çoğunlukla yalnızca lüks mallar için yapılabiliyordu.

Uldum, “Cog, Kuzey Avrupa’da ticareti kökten değiştirdi. Daha önce hiç görülmemiş ölçekte mal taşınmasını mümkün kıldı” diyor.

Live Science. 20 Ocak 2026.