ABD’de Bir Bahçede Bulunan Roma Mezar Taşı İtalya’ya Verildi

FBI tarafından iade edilen yaklaşık 2.000 yıllık eser, Roma yakınlarındaki bir müzede onlarca yıldır kayıp olan bir parçayla eşleşti.

New Orleans’ta bir evin arka bahçesinde keşfedilen neredeyse 2.000 yıllık bir Roma mezar taşı artık evine kavuştu.

Yaklaşık 1.900 yıllık mermer kitabe, FBI öncülüğünde düzenlenen bir törenle Roma’da yetkililere resmen teslim edildi.

Eser, geçen yıl Tulane Üniversitesi antropologu Danielle Santoro ve eşi Aaron Lorenz’in bahçelerindeki otları temizlerken gün yüzüne çıktı. Çift, alışılmadık biçimde düz bir yüzeye ve Latince gibi görünen oyma bir yazıta sahip bir levha fark etti.

(İlgili: ABD’de Bir Çift, Bahçelerinde Roma Mezar Taşı Buldu)

Santoro, tarihi evlerinin bilinmeyen bir mezarlık alanının üzerine kurulmuş olabileceği endişesiyle New Orleans Üniversitesi’nden arkeolog Ryan Gray dahil çeşitli uzmanlara ulaştı.

Tulane Üniversitesi klasik araştırmalar profesörü Susann Lusnia ve diğer uzmanların katkılarıyla yürütülen daha ayrıntılı analizler, taşın 2. yüzyılda yaşadığı düşünülen bir Roma denizcisi ve askeri figür olan Sextus Congenius Verus’a adanmış bir mezar taşı olduğunu ortaya koydu. Eser aynı zamanda Roma yakınlarındaki Civitavecchia şehir müzesinden kayıp olarak bildirilen bir parçanın kayıtlarıyla da eşleşti.

Lusnia, mezar taşının kökenini daha ayrıntılı araştırmak üzere Civitavecchia’ya gitti. Eseri bünyesinde barındıran müzenin İkinci Dünya Savaşı sırasında büyük ölçüde tahrip edildiğini ve 1970’te yeniden açıldığında koleksiyonunun büyük bölümünü çoktan yitirmiş olduğunu keşfetti.

Taşın New Orleans’a nasıl ulaştığı sorusunun yanıtı, sonunda bir ABD askerinin torunu Erin Scott O’Brien ile ilişkilendirildi. Geçen yıl çeşitli yayın organlarına konuşan O’Brien, büyükbabası Charles Paddock Jr’ın mezar taşını, 1986’daki ölümüne kadar kentin Gentilly semtindeki evinde bir vitrin içinde sakladığını belirtti.

O’Brien, büyükbabasının taşı nasıl edindiğinden emin olmadığını; fakat Paddock’ın ABD ordusuyla İtalya’da görev yaptığını, eşiyle orada evlendiğini ve daha sonra New Orleans’a dönerek ses öğretmeni olarak çalıştığını aktardı.

FBI yaptığı açıklamada şunları söyledi: “FBI, kültürel mülkün yasadışı ticaretini engellemek için uluslararası ortaklarla iş birliği yapıyor… FBI New Orleans, Kasım 2025’te eseri FBI’ın Sanat Suçları Birimi’nden bir üyeye devretti. Roma’daki FBI Yurt Dışı Kolluk Bürosu, eserlerin nihai olarak iade edilmesini koordine etmek için İtalyan yetkililerle her gün iletişim halindeydi.”

Açıklamada şu bilgilere de yer verildi: “Mezar taşı, dün ABD-İtalya Kültürel Mülk Anlaşması (CPA) kapsamında iade edilen pek çok eserden yalnızca biriydi. İtalya ile imzalanan CPA, ABD’nin bir Avrupa ülkesiyle yapılmış en eski ikili kültürel mülk anlaşmasıdır. Anlaşma, suç örgütlerinin finansmanını engellemek ve Amerikalıların eğitim, kültür ve bilim amaçlı İtalyan antikitelere ve arkeolojik alanlara erişimini güvence altına almak için İtalyan antikitelerine ithalat kısıtlamaları getirmektedir.”

The Guardian. 1 Mayıs 2026.