Romanya’da 7.000 yıllık bir mezarda bulunan, başını ellerine yaslamış erkek ile oturan kadın heykelciğinin anlamı hâlâ tartışılıyor.

Arkeologlar 1956’da Romanya’nın güneydoğusundaki bir Taş Devri mezarlığında yaptıkları kazıda, tek bir mezardan iki eşsiz heykelcik çıkardı. “Cernavodă Düşünürleri” ya da “Düşünür ve Oturan Kadın” olarak bilinen bu sıra dışı heykelcikler, Hamangia kültürüne mensup insanlar tarafından yapıldı ve eski astronomik inançlarla bağlantılı olabilir.
Cernavodă Düşünürleri, Romanya Ulusal Tarih Müzesi’nin koleksiyonunda bulunuyor ve ülkenin kültürel mirasının önemli bir parçası. Pişmiş topraktan yapılan heykelcikler yaklaşık 11,5 santimetre yüksekliğinde. Müzeye göre iki heykelcik bir erkeği (Düşünür) ve bir kadını (Oturan Kadın) temsil ediyor olabilir.
Düşünür, alçak, dört ayaklı bir taburede oturuyor. Hafifçe öne eğilmiş, sırtı ve boynu kamburlaşmış, kolları bükülmüş. Dirseklerini dizlerine, başını da ellerine dayamış. Müzeye göre bu duruş ona düşünceli bir hava veriyor. Heykelciğe Auguste Rodin’in 1904 tarihli ünlü bronz heykelinin adının verilmesinin nedeni de bu. Oturan Kadın’ın da uzun, eğik bir boynu ve küçük bir yüzü var. Kalçaları, uylukları ve göğüsleri belirgin. Sağ bacağı bükülü ve elleri dizinin üzerinde duruyor.
(İlgili: Pazuzu Heykelciği: The Exorcist’e İlham Veren Şeytan)
Yaklaşık 7.000 yıllık olan heykelcikler, Tuna Nehri’nden Karadeniz’e kadar uzanan bir Geç Neolitik kültür olan Hamangia halkı tarafından yapıldı. Cernavodă mezarlığını kazan arkeolog Dumitru Berciu’ya göre Hamangia kültürü yaklaşık MÖ 5.200 ile 4.500 arasında varlığını sürdürdü. Bu insanlar esas olarak koyun ve keçi çobanlığıyla geçiniyor ve tepelerin üzerinde savunmalı yerleşimler kuruyordu. Ayrıca sarmal motiflerle bezeli çanak çömlek ve insan biçimli heykelcikler de yapıyorlardı. Berciu, Cernavodă mezarlığında onlarca erkek ve kadın heykelciği bulmuş olsa da iki Düşünür’ün ayakta değil oturur hâlde tasvir edilmeleri nedeniyle sıra dışı olduğuna dikkat çekmişti.

Düşünürlerin tam olarak ne anlama geldiği belirsiz. Berciu, heykelciklerin büyü ya da dinle ilgili bir amaca hizmet ettikleri için gerçekçi değil, belli ölçüde stilize olduklarını öne sürmüştü. Almanya’daki Nebra Gök Diski ve Danimarka’daki süslü bir güneş arabası gibi eserlerin gösterdiği üzere güneşe tapınma, Avrupa’daki sonraki Tunç Çağı toplulukları arasında yaygın olduğundan Berciu, heykelciklerin güneşe tapınmayla bağlantılı olabileceğini düşünüyordu.
Ancak Romanya Ulusal Tarih Müzesi, iki heykelciğin özellikle bir çift olarak yapılmış olabileceğini ve eril ile dişil doğanın birbirini tamamlayan ilkelerini ya da Neolitik bir aile birimini temsil edebileceğini öne sürdü. Bir başka yoruma göre ise heykelcikler, ölüyle birlikte gömülmüş bir çift yaslı kişiyi tasvir ediyor.
7.000 yıllık heykelciklerin özgün anlamı hâlâ bilinmese de bu düşünceli çift, insanları kendine çekmeye devam ediyor. Erkek Düşünür bugün Romanya Ulusal Tarih Müzesi’nin logosunda da öne çıkıyor.
Live Science. 16 Kasım 2026.
You must be logged in to post a comment Login