Nelson’ın Batırdığı Danimarka Savaş Gemisi Bulundu

Arkeologlar, Nelson tarafından 225 yıl önce batırılan Danimarka savaş gemisinin enkazını Kopenhag limanının deniz tabanında keşfetti.

Danimarkalı deniz arkeologları, Kopenhag Limanı’nın 15 metre altında, yoğun tortu tabakasının ve neredeyse sıfır görüş mesafesinin hüküm sürdüğü karanlık sularda olağanüstü bir keşfe imza attı. Amiral Horatio Nelson komutasındaki İngiliz filosu tarafından 225 yıl önce batırılan savaş gemisi Dannebroge’un enkazı gün yüzüne çıkarıldı.

Dalgıçlar, enkazın bulunduğu bölge dev bir konut projesi nedeniyle şantiye alanına dönüşmeden önce, 19. yüzyıldan kalma bu tarihi mirası kurtarmak için adeta zamana karşı yarışıyor. Aylar süren titiz su altı kazılarını yürüten Danimarka Viking Gemi Müzesi, bu önemli bulguyu tam da 1801’deki Kopenhag Muharebesi’nin yıl dönümünde kamuoyuna duyurdu.

(İlgili: Danimarka’da Orta Çağ’dan Devasa Bir Batık Bulundu)

Müzenin deniz arkeolojisi birimi başkanı Morten Johansen, Dannebroge’un Danimarka ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguluyor. Johansen’e göre, muharebe hakkında bugüne dek çok şey yazılmış olsa da, “İngiliz savaş gemileri tarafından paramparça edilen bir geminin içinde olmanın nasıl bir his olduğu ancak bu enkaz aracılığıyla tam olarak kavranabilir.

1801’deki Kopenhag Muharebesi, Nelson’ın en büyük zaferlerinden biri olarak kabul ediliyor. Saatlerce süren ve binlerce kişinin öldüğü ve yaralandığı bu kanlı çatışmada Nelson, liman girişinde savunma hattı oluşturan Danimarka donanmasını mağlup ederek Danimarka’yı Rusya, Prusya ve İsveç’in de dahil olduğu Kuzey Avrupalı güçler ittifakından ayrılmaya zorlamıştı.

Çatışmanın odak noktasında ise Komodor Olfert Fischer komutasındaki 48 metrelik Danimarka amiral gemisi Dannebroge yer alıyordu. Nelson’ın ana hedefi olan gemide, üst güverteyi yarıp geçen top ateşi ve yangın mermileri büyük bir felakete yol açtı. Johansen’e göre, “Bu gemilerin içinde olmak bir kabustu. Bir gülle gemiye çarptığında asıl zararı gülle değil, tıpkı el bombası şarapneli gibi her yere uçuşan ahşap kıymıkları veriyordu.”

Tarihçiler, “görmezden gelmek” anlamına gelen İngilizcedeki meşhur “to turn a blind eye” deyiminin bu muharebe sırasında doğduğuna inanıyor. Sağ gözü görmeyen Nelson’ın, üst rütbeli bir subayın geri çekilme işaretini görmezden gelerek teleskobunu kör gözüne tuttuğu ve “Sadece bir gözüm var, bazen kör olmaya hakkım var” dediği rivayet ediliyor.

Nelson sonunda bir ateşkes teklif etti ve daha sonra Danimarka Veliaht Prensi Frederik ile bir ateşkes anlaşması imzalandı. Çatışmanın sonunda ağır hasar alan Dannebroge, yavaşça kuzeye doğru sürüklendi ve infilak etti. Kayıtlara göre, patlamanın sesi Kopenhag’da sağır edici bir gürültüye neden oldu.

Deniz arkeologları; iki dev top, üniformalar, rütbe işaretleri, ayakkabılar, şişeler ve o gün hayatını kaybeden 19 mürettebattan birine ait olabilecek bir alt çene kemiği parçası keşfettiler.

Kazı alanı, yakında Kopenhag limanının ortasında yeni bir konut bölgesi inşa etmeyi amaçlayan ve 2070 yılına kadar tamamlanması beklenen devasa bir proje olan Lynetteholm’un inşaat çalışmalarıyla çevrelenecek.

Deniz arkeologları, amiral gemisinin son konumuna denk geldiği düşünülen bir noktayı hedef alarak, geçen yılın sonlarında bölgeyi incelemeye başladılar.

Uzmanlar, bulunan ahşap parçalarının boyutlarını eski çizimlerle karşılaştırarak ve dendrokronolojik tarihlendirme (ağaç halkası analizi) yöntemini kullanarak enkazın kesin olarak Dannebroge olduğunu doğruladı. Ancak kazı alanı, deniz yatağından kalkan mil bulutları ve etrafa saçılmış patlamamış gülleler nedeniyle dalgıçlar için büyük risk taşıyor.

Çalışma koşullarının zorluğuna değinen deniz arkeoloğu Marie Jonsson’a göre, bazen görüş o kadar düşüyor ki gözleriniz yerine parmaklarınızla bakmanız, yolunuzu el yordamıyla bulmanız gerekiyor.

Kitaplarda anlatılan ve tuvallere resmedilen 1801 Kopenhag Muharebesi, Danimarka’nın ulusal tarihinde derin izler bıraktı.

The Guardian. 2 Nisan 2026.