Meksika’daki Zapotek Mezarında Dev Baykuş Tasviri Bulundu

Meksika’da keşfedilen 1.400 yıllık Zapotek mezarında, ölümü simgeleyen dev bir baykuş tasviri ortaya çıkarıldı.

Meksika Cumhurbaşkanı, Oaxaca’da keşfedilen 1.400 yıllık Zapotek mezarını “son on yılın en önemli arkeolojik keşfi” olarak nitelendiriyor.

Meksika’da arkeologlar, Zapotek kültürüne ait 1.400 yıllık bir mezar keşfetti. Mezar, geniş gözlü bir baykuşun gagasında bir insan figürünü betimleyen tasviri, çok renkli duvar resimleri ve takvime dayalı oyma süslemeler gibi iyi korunmuş ayrıntılarıyla dikkat çekiyor.

Yetkililer bu mezarı, alanda yağma yapıldığına dair anonim bir ihbarın izini sürerken buldu. Yapılan inceleme sonucunda, Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum Pardo’nun bir basın toplantısında açıkladığı üzere, araştırmacılar bunun “Meksika’da son on yılın en önemli arkeolojik keşfi” olduğunu duyurdu.

(İlgili: Lazerler, Meksika’daki Zapotek Şehrini Ortaya Çıkardı)

Mezar, Meksika’nın güneyindeki Oaxaca eyaletinde yer alan San Pablo Huitzo belediyesinde 2025 yılında bulundu. Yaklaşık MS 600’e tarihleniyor; bu dönem, “Bulut İnsanları” olarak da bilinen yerli Zapoteklerin bölgede geliştiği bir zamana denk geliyor. Zapotek uygarlığı yaklaşık MÖ 700 civarında ortaya çıkmış, 1521’de İspanyol işgalleriyle birlikte çökmüştü. Bununla birlikte bugün hâlâ Meksika’da yüz binlerce Zapotekçe konuşan insan yaşıyor.

Yeni duyurulan mezarın girişinde arkeologlar, gagası açıldığında içinde bir Zapotek lordunun boyalı yüzünü ortaya çıkaran büyük bir oyma baykuş figürü buldu. Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü’nün (INAH) açıklamasına göre, antik Zapotek kültüründe baykuş ölümü ve gücü temsil ediyordu. Bu nedenle baykuşun ağzında tuttuğu figürün, mezarın onurlandırdığı atanın bir portresi olduğu düşünülüyor.

Mezarın içinde, iki oda arasındaki eşik bölümünde ince işçilikle oyulmuş bir kapı açıklığı yer alıyor. Üst kısımda, taş levhaların oluşturduğu yatay bir kiriş var ve üzerinde “takvimsel adlar” kazılı. Bunlar, tanrıların ve önemli kişilerin, doğum tarihlerine bağlı belirli bir sembolle adlandırıldığı bir isimlendirme sistemiydi.

INAH açıklamasına göre, kapı açıklığının iki yanında bir erkek ve bir kadın figürü oyma olarak yer alıyor. Bunların mezarda gömülü ataları ya da sarayın/mezarın koruyucularını temsil etmiş olabileceği düşünülüyor.

Mezar odasının duvarlarında beyaz, yeşil, kırmızı ve mavi renklerde çok renkli duvar resimleri korunmuş durumda. Resimlerde, sömürge öncesi Mezoamerika’daki törenlerde tütsü olarak yakılan bir ağaç reçinesi olan kopal dolu torbalar taşıyan insanlardan oluşan bir cenaze alayı betimleniyor.

Meksika Kültür Bakanı Claudia Curiel de Icaza, son derece süslü bu mezarın, “korunma düzeyi ve Zapotek kültürü hakkında ortaya koydukları, toplumsal örgütlenmesi, cenaze ritüelleri ve mimarisi ile duvar resimlerinde saklı dünya görüşü nedeniyle olağanüstü bir keşif” olduğunu söylüyor.

INAH’tan disiplinlerarası bir ekip şu anda mezarı korumak ve güvence altına almak için çalışıyor. İlerleyen araştırmalar; seramik buluntular, ikonografi ve mezardan çıkarılan az sayıdaki insan kemiği üzerinde yoğunlaşacak.

Huitzo mezarı, son on yılda Oaxaca’da keşfedilen diğer bir düzine Zapotek mezarına katılmış oldu; bunların birçoğu arkeologlar inceleyemeden önce yağmalanmıştı. Yağma nedeniyle antik Zapotek uygarlığına ilişkin bazı bilgiler kaybedilmiş olsa da Sheinbaum, Huitzo mezarının “Meksikalılar için bir gurur kaynağı; Meksika’nın büyüklüğünün bir kanıtı” olduğunu söylüyor.

Live Science. 27 Ocak 2026.