70 Milyon Yıllık Dinozor Avcısı, Mısır Tanrısının Adını Aldı

Araştırmacılar, 70 milyon yıl önce Arjantin’de dinozorlarla beslenen, dev bir timsah akrabası olan Kostensuchus atrox‘u tanıttı.

Yeni bir araştırma, günümüz Arjantin’inde 70 milyon yıl önce yaşamış, dev bir timsah benzeri aşırı etçilin dinozorları avladığını ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, soyu tükenmiş bu zirve yırtıcıya ait fosilleşmiş iskeleti 2020 yılında Patagonya’nın güneyinde keşfetti. Hayvanın yaklaşık 3,5 metre uzunluğa ulaştığı ve yaklaşık 250 kilogram ağırlığında olduğu tahmin ediliyor.

Bu etkileyici canlıya, Patagonya rüzgarı anlamına gelen “Kosten” ve “Suchus” olarak da bilinen timsah başlı Mısır tanrısı Sobek’ten esinlenerek Kostensuchus atrox adı verildi. K. atrox, beslenme düzeninin yüzde 70’inden fazlasının et olduğu anlamına gelen aşırı etçil (hiperkarnivor) bir canlıydı.

(İlgili: Avustralya’da Ağaçtan Atlayan Timsaha Ait Yumurta Kabukları!)

Ağustos ayında PLOS One dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, geniş bir burun, büyük dişler ve güçlü ön ayaklarla donatılmış olan K. atrox‘un anatomisi, Güney Amerika’nın Kretase ekosisteminde büyük avları alt edebilecek kapasitede olduğunu gösteriyor.

Çalışmanın baş yazarı ve Arjantin’deki Ulusal Bilimsel ve Teknik Araştırma Konseyi (CONICET) ile Félix de Azara Doğa Tarihi Vakfı’ndan paleontolog Fernando Novas, bu keşfin, dinozorların geniş bir organizma çeşitliliği ile birlikte yaşadığı gerçeğini vurguladığını belirtiyor.

Novas’a göre, “Özellikle karasal timsah biçimliler, Kretase döneminde Güney Amerika ve Afrika’da dikkate değer ölçüde çeşitli ve boldu. Bunlar arasında küçük ve büyük, etçil ve otçul formlar vardı, bu da bu kıtaların ‘timsahlar diyarı’ olduğunu gösteriyordu. Bu soyu tükenmiş timsahlar dinozorlarla rekabet etti ve onları avladı; böylece yok olmuş ekosistemlerin yapısında önemli bir rol oynadı.”

K. atrox, günümüzde yaşayan timsahların soyu tükenmiş akrabaları olan peirosaurid timsah biçimli (peirosaurid crocodyliforms) sürüngen grubunun bir parçasıydı. Çalışmaya göre, yeni keşfedilen fosiller o kadar iyi korunmuştu ki, K. atrox şimdiye kadar bulunan en iyi peirosaurid timsah biçimli örneklerinden biri ve kayıtlardaki en eksiksiz büyük ve geniş burunlu üyesi.

Araştırmacılar K. atrox’u Patagonya’daki Chorrillo kaya formasyonunda keşfetti. Aynı dönemde, 2022’de tanıtılan Maip macrothorax adlı daha büyük bir etobur dinozor da keşfedilmişti. M. macrothorax yaklaşık 9 ila 10 metre uzunluğunda, bir megaraptor türüydü.

Novas, K. atrox‘un M. macrothorax‘tan daha küçük olmasına rağmen, küçük ila orta büyüklükteki dinozorları avlayabildiğini, bunun da bölgedeki en büyük dinozor yırtıcılarına rakip olduğu anlamına geldiğini söylüyor.

Live Science. 28 Ağustos 2025.

Makale: Novas, F. E., Pol, D., Agnolín, F. L., de Souza Carvalho, I., Manabe, M., Tsuihiji, T., … & Isasi, M. P. (2025). A new large hypercarnivorous crocodyliform from the Maastrichtian of Southern Patagonia, Argentina. PLoS One, 20(8), e0328561.