2.400 Yıllık Hecules Kutsal Alanı ve Elit Mezarları Keşfedildi

Arkeologlar, Roma Cumhuriyeti döneminden kalma mezarlar ve Hercules’e adanmış bir kutsal alan ortaya çıkardı.

Modern Roma’nın kuzeydoğusunda, Via Pietralata yakınlarında, Roma Cumhuriyeti dönemine ait ve 2.400 yıldan daha eski iki elit mezarı gün yüzüne çıkarıldı.

Gömülü oda mezarlar, bir mezarlık kompleksi içinde yan yana bulunuyordu ve Romalılar için popüler bir koruyucu simge olan Yunan yarı-tanrısı Herkül’e (Hercules) adanmış olduğu düşünülen bir kutsal alanın yakınındaydı. Kazılarda ayrıca antik bir yol güzergâhının bir bölümü ile muhtemelen kutsal törenlerde kullanılan iki büyük anıtsal havuz ya da su tankı da ortaya çıkarıldı.

(İlgili: Antik Lahite Oyulmuş Bir Hercules Efsanesi)

Roma’nın devlet arkeoloğu Daniela Porro, bu buluntularla birlikte kentin banliyölerinin “henüz keşfedilmeyi bekleyen derin anıların depoları” olarak kendini gösterdiğini söylüyor.

Via Pietralata çevresindeki antik yerleşime dair kanıtlar 1990’larda bulunmuştu. Kutsal alanın bulunduğu bölgede kazılar ise 2022’de, devlet arkeoloğu Fabrizio Santi’nin yönetiminde başladı. Burası antik Roma surlarının dışındaydı; fakat günümüzde modern kentin bir banliyösü konumunda.

Arkeoloji ekibi o zamandan beri, tapınağın MÖ 5. veya 4. yüzyıllar (Roma’nın muhtemelen bir cumhuriyet olduğu dönem, fakat arkeologlar tarihler konusunda hemfikir değil) ile MS 1. yüzyıl (Roma’nın imparatorluk haline geldiği dönem) arasında kullanıldığını gösteren bronz sikkeler keşfetti.

Bazı medya haberlerinde buluntular arasında Herkül’e ait altı bronz figürin olduğu iddia edildi; fakat İtalya Kültür Bakanlığı’nın raporlarında böyle bir bulgudan söz edilmiyor. Hatta açıklamaya göre, kutsal alanda bir zamanlar merkezi bir heykel bulunuyordu; fakat heykel bugün kayıp.

Antik sakinler

Santi, mezarların “Roma gens’i” olarak bilinen varlıklı bir aile grubunun bölgede yaşadığına işaret edebileceğini söylüyor. Yeni bulunan mezarlardan birinde taş bir lahit ve üç kremasyon urnesi yer alıyor; diğerinde ise yetişkin bir erkeğe ait iskelet bulundu.

İki taş havuz, mezarlardan 100 yıldan daha geç bir tarihte inşa edilmiş. En büyüğü 28 metreden uzundu; yaklaşık 10 metre genişliğinde ve yaklaşık 2,1 metre derinliğindeydi. Diğeri biraz daha küçük olmakla birlikte neredeyse iki kat daha derindi.

Santi, “Bunlar ritüelle bağlantılı yapılar olabilir ya da daha düşük bir ihtimalle üretim faaliyetleriyle ilişkili olabilir; ya da su toplamayla bağlantılı olabilir” diyor. “Kapsamlı bir bilimsel çalışma, bu buluntuları bağlama oturtmamıza ve antik peyzaj içindeki rollerini anlamamıza imkan tanıyacak.”

Santi’ye göre antik yol, alandaki kilit unsurlardan biriydi. Bu yol, bir tanrıya adanmış, sacellum (Latince “küçük tapınak/kutsal mekân”) denilen küçük bir kült yapısına götürüyordu. Büyük olasılıkla da, o bölgede tapınımı yaygın olan tanrılaştırılmış kahraman Herkül’e götürüyordu.

Herkül, Yunan kahramanı Herakles’in Roma’daki karşılığıydı. Efsaneye göre tanrı Zeus’un (Romalılar için Jüpiter) ve ölümlü Alkmene’nin oğluydu. Olağanüstü gücüyle ün salmıştı; koruma ve erdemin simgesi olarak ona tapınma, Roma’da yüzyıllar boyunca yaygın biçimde sürdü.

Live Science. 21 Ocak 2026.