Tarih Öncesi El Şablonlarından Cinsiyet Tespit Edilebildi

Yeni bir yöntemle 40.000 yıl önce mağaralara el şablonlarını bırakan atalarımızın cinsiyeti %90 ihtimalle tanımlanabiliyor.

Eller Mağarası – Arjantin

Modern adli tıpta kullanılan bir teknik, dünyanın çeşitli yerlerinde Paleolitik dönem mağara sanatının önemli bir parçası olan el şablonları üzerine uygulandı. Araştırma, arkeologlar, biyologlar ve antropologlardan oluşan bir ekip ile yapıldı.

Liverpool Üniversitesi’nden biyolojik antropolog ve araştırmanın baş yazarı Dr. Emma Nelson, Journal of Archaeological Science’ta yayımlanan makalesinde, arkeologların el şablonları ile yakından ilgilendiğini, çünkü bu el şablonlarının 35.000 yıldan daha önce yaşamış sanatçıyla direkt ve fiziksel bir bağlantı sağladığını söylüyor.

“Yeni bir deneysel uygulama ile yaptığımız çalışmanın sonuçları, onbinlerce yıl önce yaşayan birinin cinsiyetinin, el şeklinden ve boyutundan %90 doğrulukla belirlenebileceğini gösteriyor. Bu yöntemi başarıyla eksik parmaklı el şablonlarına bile uyguladık.”

Adli biyometrik işaretler deneysel el şablonu üzerine uygulandı. F: Patrick Randolph-Quinney, UCLan/Wits

Paleolitik dönemde el şablonları, bir kaya yüzeyine el koyduktan sonra, elin üzerine boya üfleme, tükürme veya damgalama şeklinde yaratılıyor ve mağara duvarında elin negatif şablonu çıkıyor. Endonezya, Sulawesi’deki el şablonları neredeyse 40.000 yıl öncesine tarihleniyor. Avrupa’dakiler ise yaklaşık 37.000 yıl öncesine tarihleniyor.

Daha önce el boyutu ve parmak uzunluğuna odaklanan araştırmacılar, çok çeşitli ve çelişkili sonuçlara ulaşmışlardı. Bu yeni araştırmada ise el şekli ve formundaki cinsiyete bağlı farklılıkları saptamak için geometrik morfometri denilen bir teknik kullanıldı. Cinsiyeti bilinen el şablonları, her bir örneğin gerçek şeklini ve göreli boyutunu istatistiksel olarak değerlendirmek için dijitalleştirildi.

Adli antropolog Dr. Patrick; “El boyutlarına ve parmak uzunluğuna odaklanma ile ilgili problem, iki farklı şekildeki elin, aynı doğrusal boyutlara ve oranlara sahip olabilmesi. Biz bu yüzden daha önce hiç el şablonları üzerinde test edilmemiş olan adli çalışmalarda kullanılan bir teknik olan geometrik morfometriyi uyguladık. Bu geometrik yaklaşım, avuç içi ve parmaklara bağımsız olarak bakmamızı sağladığı için çok etkili. Avuç içi şeklinin, parmak boyu veya uzunluğuna kıyasla, kişinin cinsiyetini daha iyi tespit edebildiği ortaya çıktı.” diyor.

Sulawesi – Endonezya

Liverpool Üniversitesi’nden arkeolog Jason Hall, araştırmanın bir parçası olarak, bu el şablonlarının nasıl yapıldığını ve farklı ışıklarda nasıl gözükebileceğini deneyimlemek için bir mağara duvarının kopyasını yaptıklarını söylüyor.

Tarih Öncesi Dönemden 11 Mağara Sanatı


University of Liverpool. 13 Aralık 2016.
Makale: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440316301649

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü’nde yüksek lisans yapıyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login