Sualtı Keşifleri, Antik Roma Mühendisliğini Gösteriyor

Yunanistan’ın Korint kentindeki antik limanda yapılan kazılar, Roma İmparatorluğunun mühendislik bilgisine dair önemli ipuçları veriyor.

Arkeologlar antik bir liman yapısının temellerini titizlikle kazıyor. F: Lechaion Harbour Project

Antik Korint limanında yapılan arkeolojik kazılar, büyük ölçekli Roma mühendisliğinin kanıtlarını ortaya çıkarıyor. Lechaion olarak adlandırılan liman, antik Korint şehrini Akdeniz ticaret ağlarına bağlayan iki limandan biriydi. Kechries, Ege Denizi’ndeki Korint’in dar boğazı boyunca konumlandırılmışken, Leachion ise Korint Körfezi’nde bulunuyordu. Bu iki stratejik liman Korint’i klasik dönemde güç sahibi yapmıştı, ancak Romalılar MÖ 146 yılında Yunanistan’ı fethederken bu şehri de yıktı.

(Tunus Kıyılarında Tsunaminin Batırdığı Neapolis Antik Kenti Bulundu)

Jül Sezar kenti ve limanlarını MÖ 44 yılında yeniden inşa etti ve birkaç yüzyıl boyunca refah sürdürecek bir refah geldi. Şimdi ise Lechaion Harbor Projesi kapsamında yürütülen son kazılar, Roma İmparatorluğunun etkileyici mühendisliğini ortaya koydu.

Sezar’ın Korint kolonizasyonu, burayı doğu Akdeniz’in en önemli limanlarından biri haline getirdi. Leachion’un gemileri uluslararası mallar ile dolmuştu ve Korint, lüks ve sefa için çok iyi bilinen bir yer haline gelmişti. Hatta bir Yunan atasözünde “herkesin gücü Korint’e gitmeye yetmez” şeklinde bir ifade geçiyor.

Ancak, o dönemden kalan sikkelerin üstünde bu ihtişamlı limanın, büyük bir deniz feneri ile betimlenmesine rağmen, günümüzde Lechaion’un görünür kalıntıları oldukça az. Bugün sahil şeridini ziyaret edenler, limanı oluşturan iki büyük yapının en dıştaki temellerini görebiliyorlar, diğer kalıntılar ise asırlık tortular altında gömülü. Şimdi ise yürütülen kazılar, bu büyük ölçüde unutulmuş limanın sırlarını açığa çıkarmaya başlıyor.

F: Lechaion Harbour Project

Ekip yaptıkları araştırmalarda, zaman içinde değişen karmaşık bir liman buldu. 1. yüzyılda, Lechaion, 40.000 metrekarelik büyük bir limana ve 24.500 metrekarelik bir iç limana sahipti. Liman havzası ve limana yanaşma alanı, her biri beş ton ağırlığındaki taş bloklarla inşa edilen büyük mendirek ve iskelelerle sınırlandırılmıştı; bunlara 45 metre uzunluğunda ve 18 metre genişliğinde bir mendirek de dahildi.

Sikkeler üzerinde tasvir edilen bir deniz feneri ve iç havzanın ortasındaki bir adada yer alan anıtsal bir yapı gibi yapılar, bir zamanlar Lechaion’u süslüyordu. Adadaki anıt bir sır olarak kaldı, ancak arkeologlar bunun bir dini kutsal alan, büyük bir heykelin tabanı ya da bir gümrük bürosu olabileceğini söylüyor. Ancak ada sadece kısa bir süre kullanılmıştı.

Daha önce Korint’te yapılan kazıları yöneten Guy Sanders, “Ada anıtı MS 50 ila 125 yıllarında meydana gelen bir depremle yok oldu. imparator Vespasian’ın hükümdarlığı sırasında antik edebi kaynaklarda bahsedilen MS 70 civarındaki depremin ilk kanıtı olması muhtemel.” diyor.

(Mısır’da Batık Eserler İçin Sualtı Arkeoloji Müzesi İnşa Edilecek)

MS 6. yüzyılda, Bizans Korint’ine hizmet etmek için yaklaşık 40.000 metrekarelik yeni bir havza yapılmak zorunda kaldı. Çökeltiler daha önceki havzaları doldurmuştu ve büyük bir deprem Lechaion çevresindeki alanı bir metre kadar yukarı kaldırmıştı.

Taş blok yapılar müthiş mühendislik becerisi gerektirir, ancak buradaki kazılar, ahşap dubalar ve temel olarak kullanılan kazıklar yoluyla liman inşaatı süreci hakkında önemli bilgiler veriyor. Ahşap maddeler yüzlerce hatta binlerce yıl boyunca korunmuş olarak çok nadir olarak bulunur. Ancak su altında kalmaları, onlara bu dayanıklılığı verebilir.

F: Lechaion Harbour Project

Bjørn Lovén, “Neredeyse yirmi yıldır, karada normal olarak bulunmayan organik maddelerin bulunduğu mükemmel arkeolojik bağlam için araştırma yapıyorum.” diyor.

Taş kalıntılardan birçok şey çıkarılabilirken, ahşap elemanların keşfi, eski mühendislik sürecine dair daha fazla fikir veriyor. Arkeologlar için ahşap buluntular büyük bir değer taşıyor ve Lechaion’da keşfedilen ahşaplar adeta dün kesilmiş gibi iyi korunmuş.

Ahşap altyapının yanı sıra ekip, tohumlar, kemikler, ahşap bir kasnağın bir parçası ve oyulmuş ahşap parçaları da dahil olmak üzere birçok organik kalıntı keşfetti.

(Sualtındaki Antik Mısır Kenti İlk Defa Sergilenecek)

Arkeologlar ayrıca Antik Korint’te günlük yaşamın kanıtlarını buldular. İtalya, Tunus ve Türkiye menşeili ticaret ürünlerinin taşındığı seramikler de buluntular arasında. Çapalar ve olta kancaları gibi deniz ürünleri, sahil boyunca hayat hakkında bilgiler veriyor.

Lechaion’daki çalışmalar sığ sularda yürütülüyor. Ancak birkaç önemli zorluk mevcut. Kazılan alanlar, dalga hareketlerinden dolayı hızla tortu ile doluyor. Gece boyunca kazı alanlarında birkaç ton kum oluşabiliyor. Ekip ayrıca sınırları zorlayacak bilimsel yöntemlerle kazılar yapmaya çalışıyor. Jeoarkeologlar bölgedeki kıyı değişimlerini haritalamak için temel sondaj ve drone kullanıyorlar ve bu yöntemle yeni bir liman havzasın keşfettiler. Proje, 2.000 yıl önce bölgede yaşayan ağaçların, bitkilerin ve hayvanların “genetik manzarasını” anlamak için DNA analizi kullanıyor.


The Guardian. 14 Aralık 2017.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü'nde yüksek lisans yapıyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login