Soğuk Bölgelerdeki Neandertaller Bitki de Yiyordu

Neandertal diş plağı üzerine yapılan incelemelere göre, soğuk bölgelerde yaşayan Neandertaller önceden düşünülenin aksine muhtemelen çok daha fazla bitki bazlı bir diyete sahipti.

Eskiden Neandertaller ilkel ve karmaşık düşünce yapısından uzak yaratıklar olarak görülürdü.

Mamut bozkırı

Günümüzden 180,000 ila 30,000 yıl öncesinde Avrasya’nın sıcak Akdeniz bölgelerinde yaşamış olan Neandertaller için bitkiler menülerinin önemli bir parçasıydı. Fakat paleoantropologlar uzun süredir mamut bozkırları gibi daha soğuk bölgeler için aynı şeyin geçerli olmadığı kanısındaydı. Ağaçlardan neredeyse tamamen yoksun bozkır tundra bölgesi olan mamut bozkırı, Pleistosen çağın soğuk dönemleri boyunca Orta Avrupa’dan Doğu Asya’ya kadar hakimdi. Bu bölgelerde yaşayan Neandertallerin etçil oldukları, hemen hemen sadece büyük yabani hayvanların etlerini yedikleri düşünülüyordu. Antropologlar böylesi kısıtlı bir diyetin bu hominid türünü savunmasız bıraktığı ve soylarının tükenmesinde katkıda bulunduğu sonucuna varmışlardı.

Bitki tüketimi

Leiden Üniversitesi’nden arkeolog Robert Power, Neandertallerin bu denli soğuk ve kuru çevrede bile düzenli olarak bitki tüketmiş olmaları gerektiğini keşfetti.

“İklim değişikliği ve megafaunanın yok olmasından ötürü mamut bozkırı bizim çok iyi kavrayabildiğimiz bir çevre değil. Bu antik çayırlar Neandertallerin işine bizim düşündüğümüzden çok daha fazla yaramış olabilir.”

Araştırmada kullanılan Neandertal dişi. F: Amanda Henry

Yeni araştırma yöntemleri

Besin tüketiminin izini sürebilmek için kapsamlı yöntemlerin olmayışı, araştırmacıların eski diyetleri anlama konusunda zorluklar yaşamalarına sebep oluyor. Yeni yeni gelişen mikroskopi yöntemleri sayesinde diş plakları, yemeklerin izinin sürülmesi ve analiz edilmesi için güzel bir referans haline geldi. Power, içlerinde Hırvatistan, İtalya ve Rusya da olan altı farklı arkeolojik alandan topladığı Neandertal diş plaklarının mikrobotanik taneciklerini inceledi. 48 dişten çıkardığı sonuçlara göre bütün bölgelerde Neandertallerin düzenli bir şekilde bitki tükettikleri ortaya çıktı.

Şempanzeler üzerine yapılan araştırma

Power ayrıca diyeti yeniden düzenlemede diş plağının güvenilir bir kaynak olup olmadığını da inceledi. Bunun için doğal sebeplerden ölmüş olan ve diyetleri 20 yılı aşkın süredir gözlemlenen bir grup şempanzenin plağını inceledi. Ulaştığı bulgularla diş plağının geniş bir yaşam süresi boyunca uygulanan diyeti yansıtabileceğini doğruladı.

Çeşitli iklim bölgeleri ve dönemleri

Power farklı dönemlere ait verileri karşılaştırdı ve araştırmasının sonucunda bitkilerin iklim bölgesine ve zaman aralığına bakılmaksızın diyetin önemli bir bölümünü oluşturduğunu ortaya koydu.

Neandertallerin eşsiz yapısı

Power: “Neandertaller üzerine yaptığım çalışmadan aldığım en büyük derslerden biri ve vardığımız sonucun bizi şaşırtmasının tek sebebi, biz Neandertallerin yemek toplama konusunda modern insanlara benzemelerini beklerken bunun tam tersi olmasıdır. Eskiden bizler Neandertalleri oldukça basit davranışlara sahip ilkel mağara insanları gibi görürdük fakat artık bu görüşümüzü yıktık ve onları da modern görüyoruz. Ama tabii ki bu Neandertalleri kendi insanlık görüşümüzün çerçevesinde sınırlandırabileceğimiz anlamına gelmiyor. Neandertaller kendi eşsiz yapılarına sahiplerdi.”

50,000 Yıl Önce Neandertallerin Yaptığı Flütü Dinleyin

Bulaştırdığımız Hastalıklar Neandertallerin Sonunu Hızlandırdı

Neandertaller Deniz Seyahati Yaparak Ege Adalarına Ulaşmış Olabilir


Leiden University. 25 Ekim 2016.

Makale: Power, R. C. F. (2016). Evaluating the dietary micro-remain record in dental calculus and its application in deciphering hominin diets in Palaeolithic Eurasia (Doctoral dissertation).

Hacettepe Üniversitesi İngilizce Mütercim Tercümanlık Bölümü lisans öğrencisi. İletişim: busra.balcan@hotmail.com