Norveç’te Orta Çağ’dan Kalma Hileli Zar Bulundu

Norveç’te, kumar sırasında hile yapmak için özel olarak tasarlanan 600 yıllık ahşap bir zar keşfedildi.

Tahtadan yapılmış bu zar kumarda hile için kullanılmış olmalı. C: Angela Weigand/UiB

Bergen’deki Vågsbunnen semtindeki arkeolojik kazılar sırasında, Orta çağdan kalma bir caddenin yanında “hileli zar” bulundu.

Norveç Kültür Varlıkları Araştırma Enstitüsü’nden bir arkeolog ekibi: “Bergen’de şimdiye kadar Orta Çağ’dan kalma 30’dan fazla zar bulundu. Bu nedenle bu zarın keşfi aslında bir sürpriz değil. Ancak diğer taraftan bu zar oldukça özel.” diyor.

Normal bir zarın, altı tarafının her birinde 1’den 6’ya kadar noktalarla yazılan rakamlar vardır. Fakat bu zarda durum böyle değil.

(Antik Dönemlerde Zarlar Adil Değildi)

Arkeologlar, “Vågsbunnen’de bulunan bu zarda, 1 ve 2 sayısı yerine 5 ve 4 eklenmiş, yani iki tane 5 ve iki tane 4 sayısı var. Bu yüzden, zarın oyunlarda hile yapmak için kullanılma olasılığı yüksek.” diyor.

Diğer bir olasılık ise bu zarın 1 ve 2 yerine, ikişer adet 4 ve 5 sayıları kullanılan bir oyun için tasarlanmış olması. Ancak arkeologlar aldatma için kullanılma ihtimalinin daha fazla olduğunu dile getiriyor.

Hilenin tam olarak nasıl işlediği ise henüz belli değil. Oynanan kumar oyununda 4 ve 5 atmak iyi bir şey, fakat 1 ve 2 atmak kötü bir şey olmalıydı.

Arkeologlar, kumarın 1276’da Bergen’de yasaklandığını ama bunun insanların kumar oynamasını durdurmadığını söylüyor.

Zar, Norveç Bergen’deki Vagsbunnen bölgesinin bu beton alandaki kazılarda bulundu. C: NIKU

Norveç Kültürel Miras Araştırmaları Enstitüsü’nde bir arkeolog olan Ingrid Rekkavik, “Zar ile kumar oynamak, tam olarak bir şans işiydi ve bunun gibi bir zar, birinin yakalanana kadar oyunu kazanmasına yardımcı olabilirdi.” diyor.

Şanstan kaçmak

Kazıların proje yöneticisi olan Norveç Kültür Varlıkları Araştırma Enstitüsü’nden arkeolog Per Christian Underhaug, zarların 1400’lü yıllara dayanan bir ahşap sokağa yakın bulunduğunu söylüyor. Bu bölgede birçok han ve bar yer alıyordu. Yani bu bölgelerde kumar oynanmış olma olasılığı oldukça yüksek.

(Atina’da Tavernacıları Lanetleyen 2400 Yıllık Tabletler Bulundu)

Rekkavik, bir hilecinin yakalandıktan sonra diğer birinin yakalanmamak için zarı dışarı atmış olabileceğini söylüyor. Diğer bir ihtimal ise, dolandırıcının rakibi tarafından suçüstü yakalanıp zarın sokağa atılmış olabileceği.

Rekkavik, “Hilecinin nasıl yakalandığı bilinmiyor ama olayın kavgaya yol açmış olması muhtemel.” diyor.


Live Science. 11 Nisan 2018.

Çukurova Üniversitesi Arkeoloji son sınıf öğrencisidir. Kuramsal arkeoloji ve evrimsel antropoloji üzerine yoğunlaşmıştır. Son iki yıldır da farklı sosyal medya hesaplarında arkeolojinin halk tarafından ilgi duyulması ve sevilmesi için çalışmalarda bulunmaktadır.

You must be logged in to post a comment Login