Neandertal Sağlık Uygulamaları Hayatta Kalmak için Kritikti

Yeni araştırmalar, Neandertallerin ciddi yaralanma vakalarında ve doğum zorluklarında yardımcı olmak gibi sağlık uygulamalarını benimsediklerini gösteriyor.

Neandertal canlandırması. C: AP

İnsan evriminin bu döneminde sağlık uygulamaları, çoğu zaman ölümle ilgili ritüeller ve semboller üzerine yapılan araştırmalar etrafındaki karmaşık kültürel davranışlarla birlikte incelenmişti. Bununla birlikte, bu yeni çalışma, ilk kez, sağlık hizmetinin Neandertal sağkalımında daha stratejik bir role sahip olabileceğini ortaya koyuyor.

Daha önceki araştırmalar, sağlık bakımı uygulamalarının geliştirmesinde merhametin, yaralanan ve ölenlere bakmanın bir etken olabileceğini ileri sürmüştü, ancak daha ileriki araştırmalar, bunun arkasında evrimsel itici güçlerin de bulunduğunu gösteriyor.

(İlk Defa Antik İnsan Türlerinin Bir Melezi Bulundu)

Araştırmacılar, ölüme neden olmayan küçük ve ciddi yaralanmaların görüldüğü 30’dan fazla kişinin iskelet kalıntılarını araştırdı. Örnekler, Neandertallerin hayatta kalmak için iyi gelişmiş bir bakım sistemine sahip olması gerektiğini öne sürerek, çeşitli yaralanma ve iyileşme belirtilerini ortaya koydu.

Hayvan saldırıları

York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Dr. Penny Spikins, “Neandertaller, yaşamlarına karşı özellikle büyük ve tehlikeli hayvanlardan birçok tehdide maruz kaldılar, ancak popüler kültürde Neandertallerin çok kaba ve güçlü bir imajı var.” diyor.

“1,6 milyon yıl öncesine dayanan sağlık hizmetlerine dair kanıtlarımız var, ama muhtemelen bundan daha da eskiye gittiğini düşünüyoruz. Neandertallerde sağlık bakımının bir kültürel uygulamadan daha fazlası olup olmadığını araştırmak istedik; Yaptıkları sıradan bir şey miydi yoksa hayatta kalma stratejileri için daha temel bir şey miydi?”

(Neandertaller Yaşlanana Kadar Yaşayabiliyordu)

“Kırık bacak gibi ciddi rahatsızlıklardan kaynaklanan yüksek düzeyde yaralanma ve iyileşme, diğerlerinin bakımlarında işbirliği yapmaları gerektiğini ve sadece ağrıyı hafifletmeye değil, aynı zamanda sağlığını yeniden kazanabilecekleri ve gruba aktif olarak tekrar katılabilecekleri şekilde hayatta kalmalarına karşı savaşmaya yardımcı olduklarını öne sürüyor.”

Ciddi risk

Genel olarak arkeologların bildiği iskelet kalıntılarının %80’inden fazlasının çeşitli yaralanmalar sergilediği kabul ediliyor. Bunlardan bazıları yiyecek ve istirahat gibi basit tedavilere ihtiyaç duymuş, diğerleri ise yüksek ölüm riski nedeniyle ciddi bakım gerektirmiş olmalıydı.

Neandertaller küçük gruplar halinde yaşarlardı, bu nedenle herhangi bir yaşam kaybı, tüm topluluğun hayatta kalması için özellikle önemliydi. En yaygın tehdit, Neandertallerin yaşadığı ortam tipinde görülmediği için ya da yeterince geniş topluluklar halinde yaşamadıkları için patojenler değil, sakatlanmaydı.

Bununla birlikte, Neandertal kadınları doğumdaki zorluklardan dolayı risk altındaydı. Pelvislerinin şekli ve bir çocuğun biçini ve kafasının büyüklüğü, günümüz insanlarınınkine benziyordu, dolayısıyla doğumda bazı ortak sorunlara da rastlayacakları varsayıldı.

Neandertal ‘ebe’

Dr Spikins: “Yardımlı doğum yapmış olmaları muhtemel; tıpkı şu anda ebelerimize atfettiğimiz rol gibi. Destek almamamk, annelerin ve bebeklerin ölüm oranlarının kendi toplumlarında alabilecekleri büyük bir risk olurdu.”

“Küçük avcı topluluklarına göre, avlanma ve yiyecek bulma ile ilgili günlük risk ve tehlikelere baktığımızda, sağlığı iyileştirmek ve ölüm riskini azaltmak için uygulamalar geliştirmiş olmaları şaşırtıcı değil.”

“Sağlık hizmetlerini, birlikte avlanma, yiyecek paylaşımı ve ebeveynlik yanısıra, evrimsel anlamda işbirlikçi bir davranış modeli olarak görmeye başlayabiliriz. Bunun için bugün ihtiyaç sahibi olanlara sağlık hizmeti sunmanın neden insan hayatının önemli bir parçası olduğunu görebiliriz.”

Araştırmacılar şimdi bu çalışmada, potansiyel sağlık hizmetleri yöntemlerine bakmak ve sağlık hizmetleri uygulamalarının ne kadar geriye götürülebileceğini araştırmak amacında.


University of York. 4 Ekim 2018.

Makale: Spikins, P., Needham, A., Wright, B., Dytham, C., Gatta, M., & Hitchens, G. (2018). Living to fight another day: The ecological and evolutionary significance of Neanderthal healthcare. Quaternary Science Reviews.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü'nde yüksek lisans yapıyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login