Maya Gözlemevlerinde Venüs’ün Hareketleri de İzlenebiliyordu

Meksika’daki araştırmacılar, Maya şehri Acanceh’deki Maya gözlemevinin sadece güneşle hizalı olmadığını, aynı zamanda Venüs gezegeninin gökyüzündeki hareketini izlemek için tasarlandığını keşfetti. Keşif Mayaların astronomi ve güneş sistemi hakkında geniş bilgileri olduğunu da doğrular nitelikte.

acanceh2

Acanceh’deki Maya kalıntıları (F: Michael’s Maya blogspot)

Meksika’nın Yucatán Yarımadası’ndaki Acanceh’te bulunan gözlemevi, 2002 yılında keşfedildi. Gözlemevinin MS 300-600 yıllarındaki Erken Klasik Maya Dönemi’nde kullanıldığı düşünülüyor (yani İspanyolların Amerikalar’a gelişinden en az 1000 yıl daha önce).

Yucatán Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü’nden araştırmacı Beatriz Quintal Suaste, Meksika gazetesi Excelsior‘a yaptığı açıklamada “Bu yapının yalnızca Maya elit kesimi tarafından kullanılan çok işlevli bir yer olduğuna inanıyoruz” diyor.

Güneşin gökyüzünde takip etmek üzere inşa edilen diğer Maya binaları gibi bu gözlemevinin de, ilkbahar ve sonbahar ekinokslarında hem güneşin batışı hem de doğuşuyla hizalanan kapıları vardı. Güneşle ilgili olarak yapıdaki diğer bir kasıtlı dizayn özelliği de, öğle güneşi geldiğinde, yarım daire şeklindeki yapının hiçbir tarafa bir gölgesinin düşmemesi.

acanceh

Acanceh’deki Maya kalıntıları (F: Michael’s Maya blogspot)

Gözlemevinin güney ucunun ise, Venüs’ün geceleri gökyüzünde ulaştığı en kuzeydeki noktayla hizalandığı keşfedildi. Güneş ve aydan sonra Venüs gezegeni, gökyüzünde gözlemlenebilen en parlak cisimdir.

Bu özelliği ve Acanceh’deki gözlemevinin Venüs’ün konumuyla da hizalanması, Acanceh’in astronom-rahipleri için Venüs’ün özel bir yeri olduğunu gösteriyor.

Quintal Suaste Excelsior’a yaptığı açıklamada, Mayaların bu gözlemevinden, Venüs’ün gece göğündeki 584 günlük döngüsünü izleyebildiğini söyledi. Bu hipotez, Acanceh’de bulunan üç kodeksteki metinler tarafından da destekleniyor.

acanceh

Venüs’ün bir tanrı olarak betimi olan “Noh Ek” (F: nstituto Cultural Quetzalcoatl)

Araştırmacı Orlando Casares Contreras de gazeteye yaptığı açıklamada, bu bulgunun Venüs’ün Mayalar için kültürel bir önemi olduğu teorisini kanıtlarla desteklediğini söyledi. Venüs gezegeni Maya mitolojisinde Noh Ek (yani Büyük Yıldız) isminde bir tanrıyla temsil ediliyordu.

Bazı metinlere göre de Venüs Xux Ek, yani “Eşek Arısı Yıldızı” olarak da biliniyordu. Ayrıca gezegenin, gökyüzünde bulunduğu yere göre spesifik farklı isimleri olduğuna dair göstergeler de bulunuyor: Venüs döngüsünün bir bölümünde bir sabah yıldızı olarak, bir bölümünde ise akşam yıldızı olarak görülüyordu.


Latino Fox News, 2 Haziran 2016 /New Historian, 6 Haziran 2016

Robert Kolej’de okuduktan sonra, Kanada-McGill Üniversitesi’nde Antropoloji ve Klasik Tarih bölümlerini bitirdi. Koç Üniversitesi’nde Tarihöncesi Arkeoloji alanında yüksek lisans yaptı. 2015-2017 yılları arasında İstanbul’daki Pera Müzesi’nde koleksiyon sorumlusu olarak görev yaptı. Şu anda A.B.D.’deki Notre Dame Üniversitesi’nde doktora yapıyor.