İtalya’da Binlerce Kavanoz Roma Balık Sosu Taşıyan Batık Bulundu

İtalya’da binlerce amfora dolusu garum -Antik Romalıların balıktan yaptığı kokulu bir çeşni- yüklenmiş bir Roma gemisi enkazı keşfedildi. Leziz ve makbul bir yiyecek sayılan sosun, özellikle İspanya ve Portekiz’deki imalathanelerde seri üretimi yapılıyordu.

Allassio yakınlarındaki Ligurya kıyısında 200 metre derinlikte bulunan geminin 30 metre boyunda olduğu tahmin ediliyor. Gemi MS 1. yüzyıl ile 2. yüzyıl arasına tarihleniyor.

Kavanozlar günümüzde deniz tabanında yığılı halde duruyor, ve ironik olarak, balıklara barınak sağlıyor.

Ligurya Arkeoloji Departmanı’ndan Sualtı Arkeoloji Bölümü Koordinatörü ve ekip lideri Simon Luca Trigona, Discovery News’e yaptığı açıklamada “Kavanozlardan oluşan yığına bakarak, geminin yaklaşık 2,000-3,000 amfora ya da kil kavanoz taşıdığını düşünüyoruz” dedi.

Görsel: Boris Horvat/AFP

Gemi enkazının varlığını iki yıl önce iki yerel balıkçı haber vermişti. Trigona’nın ekibi enkazın konumunu belirleyebilmek için polis dalgıç ekibiyle birlikte çalıştı.

Enkazın konumu belirlendiğinde ekip uzaktan kumandalı bir araç kullanarak amforalardan birini ele geçirdi.

Ligurya Arkeoloji Departmanı başkanı Vincenzo Tiné yaptığı açıklamada “Henüz içinde analiz edilebilecek kalıntılar bulunan bir kavanoz ele geçirmek mümkün olmadı. Fakat denizden çıkardığımız, ve diğerleriyle tamamen aynı olan amfora, özellikle garum için kullanılan amforaların tipik şekline sahip” dedi.

Garum, tuzlu su içinde fermente edilen (mayalanan) balıklardan yapılıyordu. Sosun antik Romalılar tarafından çok beğenilen tatlı ve ekşi bir tadı vardı, ve neredeyse bütün yemeklerde kullanılıyordu. Bu sos çoğunlukla, çok pahalı olan tuzun yerine kullanılıyordu.

Görsel: CARABINIERI SUBACQUEI (İtalyan dalgıç polis ekibi)

Gemi, büyük ihtimalle, o dönemde balık sosu endüstrisi için önemli bir merkez olan İspanya’daki Cadiz şehrinin limanından çıkmıştı, ve kıyıdan Roma’ya doğru yol alıyordu.

Büyük ihtimalle geminin mürettebatı tarafından kullanılan ve Tiber nehri yakınlarındaki bir bölgede üretilen birkaç şarap amforası da, geminin Roma limanı kaynaklı olduğuna işaret ediyor.

Trigona’ya göre bu yük gemisi, ilk defa olarak Romalıların İspanya’dan gelirken sadece geleneksel deniz yolunu kullanmadığını, başka yollar da kullandıklarını gösteriyor. Geleneksel ve daha direkt olan deniz yolu, Güney İspanya’dan çıkıp Balear Adaları’na ve Korsika’ya uğrayarak Roma’ya geliyordu.

Trigona, “Bir ihtimal zorlu havalarda kıyıdan yol alıyorlardı” diye ekliyor.

Neredeyse 2,000 yıllık olan enkaz, Akdeniz’de bulunan beş açık deniz Roma gemisinden biri oldu.

Tiné “Gemiyi bu kadar derinde tespit edebilmek ve inceleyebilmek önemli bir başarı oldu” dedi.

Discovery News

Robert Kolej'de okuduktan sonra, Kanada-McGill Üniversitesi'nde Antropoloji ve Klasik Tarih bölümlerini bitirdi. Halen Koç Üniversitesi'nde Tarihöncesi Arkeoloji alanında yüksek lisansına devam ediyor ve İstanbul'daki Pera Müzesi'nde koleksiyon sorumlusu olarak çalışıyor. İletişim: ayse.bursali@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login