Buzul Bölgesinde 90 Milyon Yıllık Yeni Bir Kuş Türü Bulundu

Rochester Üniversitesi’nden jeologlar, Kanada’nın Arktik bölgesinde yaklaşık 90 milyon yıl önce yaşamış yeni bir kuş türü keşfetti.

Tingmiatornis Arktika türü kuşun canlandırması. F: Sanatçı: Michael Osadciw / Rochester Üniversitesi

Rochester Üniversitesi’nden Çevre Bilimleri bölüm başkanı John Tarduno, bulunan fosillerin martı ile karabatak karışımı bir görüntüye sahip olan bir dalış kuşu olduğunu ancak muhtemelen dişlere sahip olduğunu söyledi.

Tarduno ve ekibi, bu yeni türe Tigmiatornis Artica ismini verdi. Orta ve Doğu Kanada Arktik bölgesinde (Nunavut topraklarında) çalışmalar yürüten ekip, yeni türün ismini bölgenin yerli halkılarından biri olan İnuktitut dilinde “uçanlar” anlamına gelen “tingmiat” kelimesinden esinlenerek seçti.

İklim kayıtları geleceğe dair bilgiler sunmakta

Tarduno ve ekibi, bölgede yaptığı araştırmalarda Kretase döneminin Turonya çağına tarihlenen 93.9 milyon ile 89.8 milyon yıl öncesinden pek çok fosil kanıt ortaya çıkardı. Diğer fosiller ve son ortaya çıkarılan kuş fosilleri, bu dönemde Kanada Arktik bölgesinde varolan ekosisteme dair yeni bilgiler veriyor.

Araştırmanın esas amacı tarihi iklim kayıtları oluşturmak. Araştırmacılar tarihin iklim kayıtlarını ortaya çıkarmanın ekosistemler ve türlerin dağılımı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve gelecekteki iklim olaylarının etkilerinin tahmin edilebilmesi adına benzersiz katkıları olabileceğini belirtiyor.

Arktik bölge bir dönem buzullar ile kaplı değildi

Taduno; “Önceden bazı araştırmacılar Kratese’de bölgenin sıcak bir iklime sahip olduğunu öne sürüyorlardı ancak araştırmalarımız dönem dönem bölgede buzulların yakalanabildiğini ortaya koyuyor.” diyor.

Tarduno “Durumun her zaman sıcak veya soğuk olmadığını ara sıra aşırı sıcak dönemler yaşanabildiğini  ve fosillerin ortaya çıktığı dönemin bunlardan biri olduğunu düşünüyoruz. Çünkü kuşların besin kaynakları ve ekosistem buzul içerisinde yaşayabilecek türden değil. ” diyor.

Taduno ve ekibi fosil ve tortu kalıntıları üzerinden ortaya koydukları sonuçlarda, Turoniyen dönemde Kanada Arktik bölgesinde ortamın volkanik aktivitelere sahip, sakin tatlı su alanları  ile tanımlanabilcek ve günümüzdeki kuzey Florida’daki sıcaklıklar ile karşılaştırılabilecek bir doğal çevreye sahip olduğunu söylüyor. Florida’da bugün büyük tatlı su balıkları timsah ve benzeri sürüngenler yoğun olarak bulunmakta.

Volkanik patlamalar uygun bir ekosisteme neden olmuş olabilir

Ekip üyelerinden Richard Bono “Fosiller bizlere dünyanın neye benzediğini ve bir dönem dünya kutuplarının buzullar ile kaplı olmadığını söylüyor.” diyor. Bono, “Tundra ile kaplı ve çok az hayvanın yaşamasına imkan veren bu bölgenin eski jeolojik zamanlarda çok farklı bir görünüme sahip olduğunu biliyoruz” diye ekliyor.

Tingmiatornis arktika fosilleri, volkanik patlamalar sonucu oluşan bazalt lav alanları üzerinde bulundu. Araştırmacılar volkanların dünya atmosferine pompaladığı karbondioksitin bir sera etkisi yarattığı ve kutup bölgesinde muazzam sıcaklık farkları yarattığını düşünüyor. Bu durumun Tingmiatornis arktika da dahil olmak üzere büyük kuşların yaşayabileceği bir ekosistem yarattığı düşünülmekte.

Bulunan kuş fosilleri günümüz kuşlarının kuzenleri

Çalışmalar sırasında ortaya çıkan kuş fosillerini inceleyen paleontolog Julia Clarke, çıkan fosiller ile bugün yaşayan kuş türlerinin evrimsel özelliklerine dair karakteristik bağlantılar kurmayı başardı.

Clarke, “Bu kuşlar bugün yaşayan tüm kuşların göreceli olarak yakın kuzenleridir ve bu fosiller Kuzey Amerika’da bulunan en eski kuş fosillerinden biri. Fosillerin üst kol kemiklerinin ayrıntıları, bize günümüzdeki canlı türlerinde görülen kanat çırpmanın nasıl geliştiğini gösteriyor.” diyor.

Tingmiatornis arktika büyük bir kuştu

Önceki fosil bulguları, 0.3-0.6 metre uzunluğundaki bowfin gibi etçil balıkların varlığına işaret etmekte. Bu balıklar ile beslenen kuşların ve bunlardan biri olarak düşünülen Tingmiatornis arktika’nın bu balıklar ile beslenebilmesi için boyut olarak oldukça büyük ve dişlere sahip olması gerektiği düşünülüyor.

Hızlı büyüme ve olgunlaşma hızı gibi fizyolojik faktörler, bu kuş soyunun Kretase-Paleojen dönemi toplu yok oluş olayından nasıl kurtulabildiğini açıklayabilir. Bu yok oluş olayı, yaklaşık 66 milyon yıl önce gerçekleşti ve dünya üzerindeki bitki ve hayvan türlerinin yaklaşık dörtte üçünü yok etti.

Tarduno, bu tip fizyolojik faktörlerin hala birer varsayım olduğunu, ancak bunun dışında bölgenin çevresel yapısının niçin kuş türlerinin bu bölgede olduğuna dair kanıtlar sunduğunu söylüyor.

Tarduno, “Kuşlar buradaydı çünkü burada her şey yolundaydı. Yiyecekleri buradaydı, tatlı su ortamı vardı, iklim sıcaktı. Ekolojik faktörler bölgeyi canlılar için mükemmel bir yer haline getirmekteydi.” diyor.


University of Rochester

 

Anadolu Üniversitesi'nde Arkeoloji bölümü okuduktan sonra eğitimine İstanbul Üniversitesi'nde devam ediyor. İletişim: bayramtolunay@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login