Almanya’da Antik Halk Kütüphanesi Bulundu

Köln’ün merkezinde, MS 2. yüzyıla kadar uzanan ve 20.000 kadar parşömen barındırmış olabilecek büyük bir kütüphanenin kalıntıları bulundu.

Köln’ün merkezinde bulunan ve MS 2. yüzyıla ait kütüphane kalıntıları. C: Hi-flyFoto/Roman-Germanic Museum of Cologne

Arkeologlar bu eşsiz yapıyı, 2017 yılında yeni bir toplum merkezi inşa etmek için Protestan kilisesinin toprağını kazarken keşfetti.

MS 50 yılında kurulmuş Köln’ün, Almanya’nın en eski şehirlerinden biri olduğu düşünüldüğünde, hâlâ Roma döneminden kalma yapılara sahip olması sürpriz değil. Ancak arkeologlar, yapının duvarlarında gizemli delikler bulana kadar bunun bir kütüphane olduğunu anlayamadı. Bu deliklerin her biri 80 x 50 santimetre genişliğindeydi.

(Dünyanın En Eski Kütüphanelerinden Birinde Bulunan Kayıp Diller)

Köln’deki Roma-Germanic Müzesi’nde bir arkeolog olan Dirk Schmitz, duvardaki nişlerin büyük olasılıkla “parşömenler için dolaplar” olduğunu söylüyor.

“Bu delikler, antik dönemdeki kütüphanelere özeldir. Aynılarını Türkiye’deki Efes Antik Kenti’nde yer alan kütüphanede de görebilirsiniz.”

Köln’de bulunan bu kütüphanenin bir zamanlar kaç parşömene ev sahipliğini yaptığını tahmin etmek oldukça zor fakat bu sayının oldukça büyük olacağını söylemek doğru olur. Belki 20.000 adet parşömen olabilir.

Köln’de bulunan 20.000 parşömenlik kütüphanenin duvarlarının yakından görünümü. C: Hi-flyFoto/Roman-Germanic Museum of Cologne

Schmitz, yeni bulunan kütüphanenin, MS 117’de inşa edilen Efes’teki Celsus Kütüphanesinden biraz daha küçük olduğu belirtiyor. “Öyle olsa bile, keşif gerçekten inanılmaz ve muhteşem.”

“En azından Almanya’daki ve belki de kuzeybatı Roma eyaletlerinde en eski kütüphane bu. Belki de kütüphaneleri olan bir çok Roma kasabası var, ama onlar henüz ortaya çıkmadı. Eğer sadece yapının temellerini bulmuş olsaydık, bunun bir kütüphane olduğunu bilemezdik. Anlayabilmemizin sebebi, nişlere sahip duvarları bulmamızdı.”

(Almanya’da 2000 Yıllık Etkileyici Bir Antik Roma Ayakkabısı Bulundu)

Schmitz, Antik Romalıların bu özel yapı için güzel bir nokta seçtiklerini söylüyor: “Köln’ün ortasında, pazarda veya forumda: şehir merkezindeki kamusal alanda. Çok güçlü malzemelerden ve bu türden binalardan oluşuyor, çünkü çok büyük ve halka açık.”

Köln tarihi koruma yetkilisi Marcus Trier, “Söz konusu kütüphane doruk noktasında muhtemelen iki kat uzunluğundaydı ve yaklaşık 20 x 9 metre boyutlarındaydı ve daha sonra bir uzantı eklenmişti.” diyor.

Bu uzantı muhtemelen Minerva heykelinin bulunduğu bir oyuktu. Roma mitolojisinde Minerva, Yunan mitolojisindeki Athena’ya karşılık gelen bir tanrıçaydı.

Antik kütüphane kalıntıları yeni kilise topluluk merkezine entegre edilerek ziyaretçilere ve gelecekteki arkeologlara açılacak.


Live Science. 5 Ağustos 2018.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü'nde yüksek lisans yapıyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login