3.500 Yıl Önce Bu Çiftin Diğer Dünyada Zarar Görmesi İstenmiş

Mısır’daki Tell Edfu’da 3.500 yıllık bir tapınakta bulunan kasıtlı olarak zarar verilmiş oyma, birinin öbür dünyadan onları silme denemesi gibi görünüyor.

Bu 3.500 yıllık oymanın üzerindeki yüzler ve hiyeroglifler, eski zamanlarda biri tarafından yok edildi.

Söz konusu oymada, yan yana duran bir erkek ve kadın yanyana betimlenmiş ve hiyeroglif yazıt ile isimleri ve meslekleri yazılmış.

Tell Edfu Projesi’nin yöneticisi Nadine Moeller, “Çiftin yüzlerine hasar verilmiş ve oyma üzerindeki hiyeroglif yazılar kazınmış.” diyor.

“Antik Mısır’da özel bir kişinin adını silmek genellikle bu kişinin anısını silmek isteyen ve dolayısıyla öbür dünyadaki varlığını yok etmek isteyen birinin bir işaretidir.”

(Mısır’da Kraliyet Rahibinin 4.400 Yıllık Mezarı Bulundu)

“Antik Mısırlılar için ölümden sonra hatırlanmak çok önemliydi, bu yüzden ölüler dünyasında hediyeler alacaklardı. Birinin adını silerek, kimliklerini ve ölümden sonra hatırlanacakları, yaşamları boyunca yaptıkları iyi işleri de almış oluyorsunuz.”

Kasıtlı olarak hasar verilmiş kireçtaşı oyma, Tell Edfu’daki 3.500 yıllık villada yer alan bir tapınakta bulundu.

Kazınmış hiyeroglifleri okumak oldukça zor ve araştırmacılar sembolleri yeniden yapılandırma ve deşifre etme sürecindeler.

Şimdiye kadar, erkeğin “büyük” unvanını aldığını ve kadının ise “asil kadın” onurlu unvanını aldığı söylenebiliyor. Moeller, çiftin “Edfu kasabasının idari seçkinlerine ait olduğunu” belirtiyor.

(Antik Mısır Mezarında Mumyalanmış Kediler ve Bok Böcekleri Bulundu)

Bu çiftin varlığını ortadan kaldırmaya çalışan kişinin kimliği ve nedeni bilinmiyor. Ayrıca, bu oymaya antik çağlarda tam olarak ne zaman kasıtlı bir şekilde hasar verildiği de belli değil.

Heykelciğin üzerindeki hiyeroglif yazıtlar, katibin adının “Juf” olduğunu gösteriyor.

Ata tapınağı

Oymanın bulunduğu tapınak, yaklaşık 440 metrekare büyüklüğünde bir villada bulundu ve yaklaşık olarak MÖ 1500 ile MÖ 1450 yılları arasında inşa edilmiş. Bulgulara göre, küçük tapınağın villada yaşayan insanların atalarına ibadet etmek için kullanıldığı anlaşılıyor.

Tapınakta, siyah diorit taştan oyulmuş ve papirüs rulosu tutan bir katibi betimleyen bir heykelciği içeren başka eserler de bulundu.

Heykelciğin üzerindeki hiyeroglif yazıtlar, katibin adının “Juf” olduğunu ve kasıtlı olarak hasar verilmiş oymada betimlenen adam olabileceğini işaret ediyor.


Live Science. 16 Ocak 2019.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü'nde yüksek lisans yapıyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login