2017 Şubat Ayının En İlginç 10 Arkeoloji Haberi

2017 yılının Şubat ayında Türkiye’de ve dünyada yapılmış en ilginç arkeolojik keşifleri kaçıranlar için bu listede bir araya getirdik.

1- Antik Mısır Mumyasının Suratı Üç Boyutlu Yazıcıyla Canlandırıldı

2017 şubat ayının en önemli arkeoloji haberleri

Adli tıp ve üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle yeniden yaratılan bir Antik Mısır mumyasının yüzü, kişinin yaşamı ve ölümü hakkında yeni bakış açıları sunuyor.

Mumyalanmış kafa, Avustralya’daki Melbourne Üniversitesi koleksiyonlarında tesadüf eseri keşfedildi. Bir görüntüleme uzmanının yardımıyla, Pilbrow ve ekibi bilgisayar taramalarını, kafatası mumyasının üç boyutlu kopyasını oluşturmak için kullandı. Ardından, bilim insanları kafanın bir kadına ait olup olmadığını belirlemek için, çene boyutu, çene açısı ve göz yuvalarının özellikleri gibi kafatasının yüz kemik özelliklerini inceledi. Araştırmacılar Meritamun ismini verdikleri bu kafatasının, öldüğünde 25 yaşından büyük olmayan bir kadına ait olduğunu ve mumyalanacak kadar önemli biri olduğunu söylüyor.

Haber hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

2- 5000 Yıllık Çin Birası Yeniden Yaratıldı

Çanak çömleklerin iç yüzeyine yapılan analizlerle tarifi keşfedilen birayı tadan öğrenci. F: Stanford Üniversitesi.

Araştırmasının bir parçası olarak Çin’deki en eski bira tarifini keşfeden Stanford Üniversitesi’nden arkeolog Li Liu ile öğrencileri, ders sırasında 5000 yıllık birayı yeniden yaptı.

Yapılan yeni bir araştırmada, araştırmacılar, binlerce yıllık alkollü yeniden yaratmayı başardı. Kuzeydoğu Çin’deki bir arkeolojik kazıda bulunan çanak çömlek parçalarının iç yüzleri analiz edilerek biranın tarifini ortaya çıkarıldı. 5000 yıllık birayı yeniden yaratmak için, o dönem insanları tarafından keşfedilen eski yöntemler kullanıldı.

Keşif hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

3- Guatemala Ormanlarında Mayalara Ait Görkemli Yollar Keşfedildi

LIDAR ile elde edilen görüntü, Guatemala ormanları içinde bulunan yolların detaylarını gösteriyor.

Guatemala ormanlarında gerçekleştirilen ileri teknoloji tarama çalışmalarıyla, 240 km’den fazla uzunluğa sahip ve tarihi MÖ 600’e uzanan antik bir yol ağı keşfedildi.

Bölgede bulunan yolların tarihi M.Ö. 600’e kadar uzanmakla birlikte bu yollar Batı Yarımkürede, devlet düzeyinde örgütlenebilmiş ilk toplumun temeli olarak görülmekte. Gerçekleştirilen ileri teknoloji tarama çalışmaları sonucunda, Guatemala ormanlarında 240 km’den fazla uzunluğa sahip antik bir yol ağı keşfedildi. Mayalar tarafından seyahat ve mal taşımacılığı için kullanılan yollar Orta Amerika’da kalan en büyük bakir tropikal orman alanı içerisinde, Guatemala’nın kuzeyindeki Peten Bölgesi’nde yer alan Mirador Havzası’nda tespit edildi.

Keşif hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

4- Firavun 2. Ramses’in Tapınağına Her Yıl Olduğu Gibi Güneş Vurdu

Mısır’ın ünlü firavunlarından 2. Ramses’in görkemli Ebu Simbel Tapınağı’nda bulunan heykeline her yıl olduğu gibi güneş ışığı vurdu. Heykele sadece, “doğum ve taç giyme günleri” olarak kabul edilen 22 Ekim ve 22 Şubat’ta güneş ışığı vuruyor.

Asvan kentinde yer alan 3.200 yıllık tapınaktaki heykele güneşin vurma anı, yüzlerce yerli ve yabancı turist tarafından izlendi. Güneş, şafak vakti saat 6:22’de antik tapınağın karanlık iç odasını yaklaşık 20 dakika boyunca aydınlattı.

Haber hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

5- 1400 Yıl Önce Vahşice Öldürülen Adamın Yüzü Canlandırıldı

Araştırmacılar, İskoçya’da 1400 yıl önce acımasızca öldürülen ve garip bir şekilde gömülen Pikt halkından bir adamın yüzünü yeniden canlandırdı.

İskoçya’nın Kuzeydoğusunda yer alan bir mağarada kazı yapan arkeologlar, mağaranın bir girintisinde gömülmüş bir adamın iskeletini bulduklarında oldukça şaşırdılar. Zira adamın vücudu alışılmadık bir şekilde; bacakları çapraz olarak ve taşlar tarafından dik duracak şekilde gömülmüştü. Araştırma ekibi, adamın nasıl öldüğüne dair yaptıkları incelemelerde, yüzün ve kafatasının parçalanmasıyla sonuçlanan en az beş farklı darbe tespit etti.

Haber hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

6- İki Yıl İçinde Melez Yünlü Mamut Yaratılabilir

Sibirya’da bulunan 39,000 yıllık mamut.

Yünlü mamutların nesli yaklaşık 4000 yıl önce tükendi ancak şimdi bilim insanları, genetik düzenlemelerle bu hayvanların yeniden diriltilmesinin eşiğinde olduklarını söylüyor.

Harvard Üniversitesi’nden genetik uzmanı George Church, melez bir yünlü mamut embriyosu yaratmaktan sadece iki yıl uzakta olduğunu açıkladı. Nihai hedef, bir yünlü mamut embriyosunu bir fetüsün içinde geliştirebilmek.

Keşif hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

7- Şempanzeler Eski Diktatörlerini Öldürdü ve Yedi

Diktatörün hazin sonu. F: Jill D. Pruetz

Senegal’deki bir grup şempanze, eski iktidarını tekrar kazanmak isteyen diktatörlerini döverek öldürdü ve yedi.

Foudouko adındaki şempanzenin vücudunda birçok yara vardı ve saatlerce Senegal’in sıcak savanasında yerde öylece yatmasına rağmen hala kanlar akıyordu. Kendi topluluğu tarafından taşlarla ve sopalarla dövülerek öldürüldükten sonra yendi. Bu olay, şimdiye kadar gruptaki şempanzelerin, komşu kabileden birini öldürmek yerine kendi yetişkin erkeklerini öldürdükleri görülen dokuzuncu olay. Bu tür grup içi cinayetler nadir görülüyor.

Keşif hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

8- Ölü Deniz Parşömenlerinin Gizlendiği Yeni Mağara Bulundu

Mağarada bulunan ve yazmak için hazırlanmış bir parşömen parçası. F: Casey L. Olson and Oren Gutfeld

Ölü Deniz civarında çalışan arkeologlar, daha önce Ölü Deniz parşömenlerini içeren, 20. yüzyılın ortalarında yağmalanmış bir mağara buldu.

Ölü Deniz’in kuzeybatı kıyısındaki Qumran’ın batısındaki kayalıklarla çevrili bir mağarada yapılan kazılar, İkinci Tapınak döneminden kalan Ölü Deniz parşömenleri mağarada gizlendiğini ve geçen yüzyılın ortalarında Bedeviler tarafından yağmalandığını kanıtlıyor. Mağaranın keşfiyle beraber bu parşömenlerin bulunduğu mağara sayısı 12’ye çıkmış oldu.

Keşif hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

9- Sudan’da 12,000 Yıllık Bilinen En Eski Prostat Taşları Bulundu

prostat modern çağ hastalığı değil

Adamın pelvis bölgesinde bulunan ceviz büyüklüğündeki prostat taşı. F: Centro Studi Sudanesi e Sub-Sahariani – Treviso/Università di Padova

Sudan’ın merkezindeki tarihöncesi bir mezarlıkta çalışan araştırmacılar, 12,000 yıllık bir erkek iskeletinde şimdiye kadar bilinen en eski prostat taşlarını buldu. Keşif, bu hastalığın tarihini 12,000 yıl önceye götürdü.

Ceviz büyüklüğündeki prostat taşları, Al Khiday’in tarih öncesi mezarlığında yer alan bir mezarda, yetişkin bir erkeğin pelvis bölgesinde bulundu. O dönemde insanların acıyı nasıl tecrübe ettikleri ya da algıladıklarını anlamak zor olsa da, bu adamın son günlerini çok şiddetli acı içinde geçirdiği tahmin ediliyor.

Keşif hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

10- 5000 Yıl Önce Avrupa’ya Yapılan Büyük Göçte Kadınlar Yoktu

5000 Yıl Önce Avrupa'ya Yapılan Büyük Göçte Kadınlar Yoktu

Avrupa’ya göç edilen Rus steplerinde bulunan Yamnaya kültüründen bir iskelet. F: Wikimedia Commons

Tarih öncesi insan kalıntılarında cinsiyete özel aktarılan X kromozomlarını inceleyen yeni bir araştırma, yaklaşık 5000 yıl önce Avrasya steplerinden gerçekleşen yoğun göçe kadınların neredeyse hiç katılmadığını ortaya koydu.

Bu göçten 4.000 yıl önce Avrupa’ya tarım uygulamalarını getiren bir diğer büyük göç ise hem kadınlardan hem de erkeklerden oluşuyordu. Cinsiyet eğilimindeki bu farklılık, iki göçün farklı sosyal ve kültürel süreçler tarafından gerçekleştiğine işaret ediyor.

Keşif hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

 

BONUS

İsrail İstanbul’daki Antik Yazıt Karşılığında Fil Teklif Etti

İsrail Kültür Bakanı Miri Regev, Gaziantep Belediye Başkanı Fatma Şahin’e, Kudüs’te bulunduktan sonra Osmanlı zamanında İstanbul’a getirilen ve Tevrat’taki bir olaya direkt kanıt olarak kabul ettikleri 2700 yıllık Siloa Yazıtı karşılığında iki fil teklif etti.

İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen Siloa Yazıtı.

Arkeofili editöryel servisi. İletişim: arkeofili@gmail.com