11.500 Yıl Önce Ürdün’deki İnsanlar Köpeklerle Avlanıyordu

Ürdün’deki insanlar yaklaşık 11.500 yıl önce köpeklerle birlikte yaşamaya başladı ve avlanırken onları kullandı.

Yeni araştırmalar, insanların eski köpeklerin izleme ve avlanma yeteneklerine daha fazla değer verdiğini gösteriyor

Arkeologlar, köpeklerin avlarda yardımcı olarak kullanılmasının, bölgedeki arkeolojik kalıntılardaki yabani tavşan ve diğer küçük hayvanlara ait kalıntıların dramatik artışını açıklayabileceğini öne sürüyor.

Köpekler, Yakın Doğu’da 14.000 yıl kadar bir süre önce insanlar tarafından evcilleştirildi, ancak bunun yanlışlıkla mı yoksa bilerek mi olduğu belli değil. Yeni araştırmalar, insanların eski köpeklerin izleme ve avlanma yeteneklerini tahmin edilenden daha fazla değer verdiğini ortaya koyabilir.

(İnsanlar 14.000 Yıl Önce Hasta Köpeklerine Bakıyordu)

Ürdün’ün kuzeydoğusundaki 11.500 yıllık yerleşim yeri Shubayqa 6’nın hayvan kemikleri üzerine yapılan bir çalışma, yalnızca Neolitik dönemin başında bu bölgede köpeklerin bulunduğunu değil, aynı zamanda insanların ve köpeklerin birlikte avlandıklarını gösteriyor:

Araştırmanın baş yazarı zooarkeolog Lisa Yeomans, “Shubayqa 6’daki büyük hayvan kemiklerinin incelenmesi, başka bir hayvanın sindirim kanalından geçildiğine dair belirgin izlerin olduğunu ortaya çıkardı; Bu kemikler o kadar büyük ki insanlar tarafından yutulamıyorlar ama köpekler tarafından sindirilmiş olmalılar.” diyor.

Shubayqa 6’da bulunan ceylan kemikleri, bir etoburun sindirim kanalında bulunduğuna dair kanıtlar gösteriyor. C: University of Copenhagen

Lisa Yeomans ve meslektaşları, Shubayqa 6’nın yıl boyunca iskan edildiğini gösterdi; bu durum, köpeklerin, orada yaşayan yokken bölgeyi ziyaret etmesinden ziyade, insanlarla birlikte yaşadıklarını gösteriyor.

(Köpekler İlk Tarımcılarla Beraber Avrasya’ya Yayılmış)

“Köpekler yerleşim yerinin kenarlarında tutulmamış ve günlük yaşamın tüm yönleriyle yakından bütünleşmiş. Yerleşim yerinin etrafında serbestçe dolaşıp, atılan kemiklerle beslenerek ve arazinin içinde ve çevresinde serbestçe dolaşmalarına izin verilmiş olmalı.”

Aynı dönemde tavşan kalıntılarının sayısı arttı

Araştırma ekibi, analiz edilen verileri incelediklerinde, Shubayqa 6’da köpeklerin ortaya çıktığı zamanlarda tavşan sayısında da ilginç bir artışın olduğunu gördüler.

Yabani tavşanlar eti için avlanıyordu, ancak Shubayqa 6’nın sakinleri, boncuk yapmak için de tavşan kemiklerini kullanıyordu. Ekip, köpeklerin ortaya çıkmasının ve yabani tavşanlardaki artışın ilişkili olduğunu düşünüyor.

Yeomans, “Köpeklerin tavşan ve tilki gibi daha küçük ve hızlı hayvanları avlamak, belki de onları kapalı alanlara sürüklemek için kullanılmaları, topladığımız kanıtlara uygun bir açıklama sağlayabilir. Bölgede hem küçük hem de daha büyük hayvanları avlamak için köpeklerin kullanımının tarihi iyi bilinmekte ve köpeklerin avlanmasının arkeolojik olarak daha küçük bir avın bolluğu için muhtemel bir açıklama olarak görülmemesi garip olurdu.” diyor.


Science Daily. 15 Ocak 2019.

Makale: Yeomans, L., Martin, L., & Richter, T. (2019). Close companions: Early evidence for dogs in northeast Jordan and the potential impact of new hunting methods. Journal of Anthropological Archaeology, 53, 161-173.

Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü mezunu. İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü'nde yüksek lisans yapıyor. İletişim: ermanbu@gmail.com

You must be logged in to post a comment Login